بررسی جاذبه های توریستی و موانع جذب جهانگردان به منطقه كلیبر ازدیدگاه مسؤلان شهری منطقه كلیبر در سال 86

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 بررسی جاذبه های توریستی و موانع جذب جهانگردان به منطقه كلیبر ازدیدگاه مسؤلان شهری منطقه كلیبر در سال 86 دارای 256 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد بررسی جاذبه های توریستی و موانع جذب جهانگردان به منطقه كلیبر ازدیدگاه مسؤلان شهری منطقه كلیبر در سال 86  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی ارائه میگردد

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي بررسی جاذبه های توریستی و موانع جذب جهانگردان به منطقه كلیبر ازدیدگاه مسؤلان شهری منطقه كلیبر در سال 86،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن بررسی جاذبه های توریستی و موانع جذب جهانگردان به منطقه كلیبر ازدیدگاه مسؤلان شهری منطقه كلیبر در سال 86 :

« بررسی جاذبه های توریستی و موانع جذب جهانگردان به منطقه كلیبر ازدیدگاه مسؤلان شهری منطقه كلیبر در سال 86
فهرست مطالب »

عنوان صفحه

مقدمه ………………………………….. 1

فصل اول : کلیات

(1-1)-عنوان پژوهش………………………… 4

(1-2)-بیان مسئله ………………………… 4

(1-3)-اهمیت و ضرورت تحقیق ………………… 6

(1-4)-اهداف پژوهش………………………… 7

فصل دوم : چارچوب نظری ومفاهیم کلیدی

(2-1)- تعریف مفاهیم………………………. 9

(2-1-1)-تعریف لغوی جاذبه …………………. 9

(2-1-2)-تعریف لغوی موانع …………………. 9

(2-1-3)-تعریف لغوی جهانگرد (توریست)………… 10

(2-1-4)-تعریف جهانگرد دیدگاههای مختلف………….. 11

(2-2-1)-تعریف لغوی جهانگردی ………………. 12

(2-2-2)-تعریف جهانگردی ازدیدگاههای مختلف …… 12

(2-2-3)-تعریف انواع مختلف جهانگردی ………… 13

(2-2-4)-اشکال عمده جهانگردی ………………. 14

(2-2-5)-انواع مسافرت …………………….. 15

(2-2-6)-انواع کلی جهانگردی ……………….. 16

(2-3)-آثار فرهنگی و اجتماعی جهانگردی ………. 17

(2-4)-چهارچوب تئوریکی پژوهش ………………. 23

(2-4-1)-فرضیه های پژوهش ………………….. 26

(2-4-3)-تعاریف واژه ها و اصطلاحات ………….. 27

مدل تحلیلی پژوهش ………………………… 27

(2-5)-پیشینه تحقیق ………………………. 30

(2-5-1)-پیشینه تاریخی صنعت توریسم …………. 30

(2-5-2)-عهد باستان ………………………. 30

(2-5-3)-قرون وسطی ……………………….. 31

(2-5-4)-رنسانس…………………………… 32

(2-5-6)-انقلاب صنعتی ……………………… 32

(2-5-7)-جهانگردی در زمان کنونی ……………. 33

(2-5-8)-تاریخچه جهانگردی در ایران …………. 34

(2-5-9)-تحقیقات انجام شده در خارج از کشور ….. 36

)2-5-10)-تحقیقات انجام شده در داخل کشور …….. 49

(2-6)-توریسم و جهانی شدن …………………. 59

(2-6-1)-ویژگیهای جهانی شدن ……………….. 61

(2-6-2)-عوامل مؤثر بر جهانی شدن …………… 62

(2-6-3)-پیامدها وابزارهای جهانی شدن ……….. 62

(2-6-4)-ابعاد جهانی شدن ………………….. 63

(2-6-5)-واژه گردشگری الکترونیکی …………… 64

(2-7)-مفهوم جامعه شناسی جهانگردی ………….. 67

(2-7-1)-شیوه های شناخت جهانگردی …………… 69

(2-7-2)-شناخت چند رشته ای جهانگردی ………… 73

(2-8)-سیاستگزاری و برنامه ریزی گردشگری …….. 73

(2-8-1)-تعیین استراتژیکی و سیاستهای گردشگری … 73

(2-8-2)-سیاستگزاری ………………………. 75

(2-8-3)-برنامه ریزی ……………………… 78

(2-8-4)-اهمیت برنامه ریزی جهانگردی ………… 81

(2-8-5)-مدیریت ………………………….. 84

فصل سوم : بررسی وضعیت جغرافیایی ، تاریخی ، سیاسی ، فرهنگی و جاذبه های توریستی شهرستان کلیبر

(3-1) -موقعیت جغرافیایی شهرستان کلیبر………. 87

(3-2)-بررسی پیشینه تاریخی شهرستان کلیبر…….. 87

(3-3)-بخش اول : جاذبه های طبیعی شهرستان کلیبر.. 90

(3-3-1)-آب و هوا ……………………….. 90

(3-3-2) -ناهمواریها………………………. 91

(3-3-3)-رودها……………………………. 91

(3-3-4)-رودخانه ارس………………………. 91

(3-3-5)-کلیبرچای ………………………… 92

(3-3-6)-ایلنگه چای ………………………. 92

(3-4)-جنگلها و مراتع شهرستان کلیبر…………. 92

(3-4-1)-منطقه حفاظت شده ارسباران ………….. 93

(3-4-2)-آب های معدنی …………………….. 94

(3-4-3)-مخازن و معادن زیرزمینی ……………. 95

(3-5)-بخش دوم : جاذبه های تاریخی و فرهنگی شهرستان کلیبر… 95

قلعه های تاریخی …………………………. 96

(3-5-1)-قلعه بابک ……………………….. 96

(3-5-2)-قلعه آوارسین……………………… 97

(3-5-3)-قلعه پیغام……………………….. 98

(3-5-4)-قلغه اغی ………………………… 98

(3-5-5)-قلعه قلعه کندی …………………… 98

(3-6)-برجهای تاریخی شهرستان کلیبر ……………… 99

(3-6-1)-برج کلیبر ……………………….. 99

(3-6-2)-برج خانباغی ……………………… 99

(3-6-4)-برج قارلوجا………………………. 99

(3-7)-اماکن مقدّس و مذهبی………………….. 100

(3-7-1)-بقعه شاه قاسم ……………………. 100

(3-7-2)-بقعه شاه حیدر…………………….. 100

(3-7-3)-بقعه شیخ محمد انصاری ……………… 100

(3-9)-قصرهای (کانتور) تاریخی …………….. 100

(3-9-1)-قصر آینالو………………………. 100

(3-9-2)-کانتور وینق………………………. 100

(3-10)-پلهای تاریخی………………………. 101

(3-10-1)-پلهای تاریخی خدآفرین…………….. 101

(3-11)-گورستان اسکو………………………. 101

(3-11-1)-مسجد کلاسور………………………. 102

(3-11-2)-مسجد جامع کلیبر …………………. 103

(3-11-3 )- حمام خزنه کلیبر ……………….. 103

(3-12)-مکانهای ورزشی …………………….. 103

(3-12-1)-مکان سوارکار قرقیه ………………. 103

(3-12-2)-کوهستان بذ (کوهنوردی)…………….. 104

(3-13)-صنایع دستی………………………… 104

(3-13-1)-قالیبافی ……………………….. 105

(3-13-2)-گلیم و جاجیم بافی………………… 105

(3-13-3)-فرشبافی…………………………. 105

(3-13-4)-خورجین …………………………. 105

(3-13-5)-ورنی بافی ………………………. 106

فصل چهارم : روش تحقیق

(4-1)-نوع روش تحقیق ……………………… 108

(4-2)-ابزار جمع آوری داده ها ……………… 108

(4-3)-نحوه استخراج داده ها ……………….. 109

(4-4)-اعتبار و روایی تحقیق ……………….. 109

(4-5)-شیوه های تجزیه و تحلیل ……………… 111

(4-5)-نمونه گیری…………………………. 111

(4-6)-واحد آماری ………………………… 112

(4-7)-محدودیتهای تحقیق …………………… 112

فصل پنجم : یافته های پژوهش و تحلیل اطلاعات

(5-1)-آمار توصیفی ……………………….. 115

(5-2)-آمار تحلیلی ……………………….. 184

فصل ششم:نتیجه گیری

(6-1)-خلاصه تحقیق…………………………. 227

(6-2)-نتیجه گیرى…………………………. 228

(6-3)-ارائه پیشنهادات ……………………. 229

(6-4)-منابع وماخذ………………………… 233

(6-5)-بررسی جاذبه های توریستی و موانع جذب جهانگردان به منطقه كلیبر ازدیدگاه مسؤلان شهری منطقه كلیبر در سال 86
فهرست پایان نامه ها…………………. 239

(6-6)-ضمایم……………………………… 197

نمونه پرسش نامه………………………….. 256

بررسی برخی ازعوامل موثر بر عدم جذب جهانگردان به كشور

مقدمه

مسافرت و صنعت جهانگردی به عنوان بزرگترین و متنوع ترین صنعت در دنیا به حساب می آید. بسیاری از كشورها این صنعت پویا را به عنوان منبع اصلی درآمد، اشتغال، رشد بخش خصوصی و توسعه ساختار زیربنایی می دانند. بویژه در كشورهای در حال توسعه كه شكل های دیگر توسعه اقتصادی مثل تولید یا استخراج منابع طبیعی، از نظر اقتصادی به صرفه نیست، یا نقش چندان مهمی در صحنه تجارت و بازرگانی ندارد. به توسعه صنعت گردشگری توجه زیادی می شود. بنابراین تردیدی نیست كه همه كشورهای جهان تلاش می كنند تا در رقابتی تنگاتنگ در پی بهره گیری از مزایای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی برآمده و سهم بیشتری از درآمد و بالا بردن سطح اشتغال ناشی از بهینه سازی این صنعت خدماتی در كشور خود داشته باشند.

صنعت گردشگری امروز در اغلب كشورهای جهان، به ویژه جهان سوم، كلید اقتصادی به شمار می رود تا جای که در كشورها گردشگری بیش از سایر برنامه های توسعه در اولویت قرار گرفته است. و تلاش می شود كه عواملی را كه در گسترش و رونق صنعت گردشگری مؤثرند شناسایی شوند. طرفداران صنعت جهانگردی بر این باوردند كه این صنعت می تواند تنشهای سیاسی را كاهش دهد و برای صلح جهانی عامل تعدیل كنده به حساب آ ید. در حالی که مرزهای خارجی كشورها كم رنگ می شود. پدیده ای به نام «دهكده جهانی» معنا و مفهوم پیدا می كند و بدین گونه دنیا روز به روز كوچكتر و افراد به هم نزدیكتر و صمیمی تر می شوند.

در كشور ما كه عنایت به درآمدهای غیرنفتی از سیاستهای ا قتصادی دولت محسوب می شود. توسعه جهانگردی می تواند به عنوان منبع درآمدزا و پربهره تلقی شود، كه در صورت برنامه ریزی صحیح قادر خواهد بود منبع ارزی قابل توجهی را در اختیار متولیان اقتصادی كشور قرار دهد. عواملی كه جهانگردان را وادار به انتخاب مكانی برای سیاحت در كشورهای خاورمیانه از جمله ایران می نماید. می توان به چند دسته تقسیم نمود كه از بین آنها مهمترین، وجود ویژگیهای خاص بناها و مجموعه های تاریخی است. چرا كه اینگونه مكانهای ویژه، مفاهیم واقعی زندگی و فرهنگ گذشتگان مردمان این مرز و بوم را برای آنها بیان و یا ترجمه می كند. جهانگردان برای رسیدن به چنین هدفی هرگونه هزینه و رنج سفری را از جان دل می پذیرند. ولی آنچه حركت آنها را در این راستا تسریع می نماید. وجود انگیزه های جنبی، سرگرمیها، و وسایل راحتی جهانگرد است كه در مرحله دوم اهمیت قرار می گیرد. در اینجا چنانچه این امر مورد توجه ویژه قرار نگیرد. و عملاً با فقدان یا كمبود آن روبرو باشیم یقیناً تأثیر شدیدی در ایجاد انصراف برای نیل به چنین حركتی خواهد داشت. بنابراین باید نقاط ضعف این صنعت در ایران شناسایی شود. تا شاهد رشد این صنعت باشیم. هنگامی كه با عینك جامعه شناسی به صنعت جهانگردی می نگریم. در می یابیم كه جهانگردی یك ابزار گفتگوی فرهنگی و ایجاد تفاهم است كه در تمام طول تاریخ بشر تا عصر صنعت چنین بوده است. ولی چگونگی جلوه های جهانگردی از عصر صنعت تا به امروز این اصل را از صورت عام و فراگیر خود دور كرده است. صنعت با تمام جلوه های فنی و اجتماعی خود بر جهانگردی هم مانند هر چیز دیگر اثرهای آشكار به جا نهاده است. یكی از اثرهای عمده ای كه صنعت جدید و پیامدهای اجتماعی آن بر پدیده جهانگردی فرو نهاده از معناهای فرهنگی آن است. جهانگردی در عصر صنعت و ماشین بیش از آنكه یك حركت فرهنگی باشد یك حركت روانشناختی اجتماعی شده است. «دیبایی، 1371: 40»

(1-1)-عنوان پژوهش:

بررسی جاذبه های توریستی و موانع جذب جهانگردان به منطقه كلیبر

ازدیدگاه مسؤلان شهری منطقه كلیبر در سال 86

(1-2)-بیان مسأله:

امروزه صنعت توریسم در دنیا یكی از منابع مهم درآمدزایی و در عین حال از جمله پارامترهای مؤثر در تبادلات فرهنگی بین كشورها می باشد. در این میان كشور ایران با یك قدمت تاریخی چندین هزارساله و وجود جاذبه های سیاحتی و زیارتی از جمله مراكز مهم توریستی جهان می باشد. در این راستا استان آذربایجان شرقی دارای جاذبه های طبیعی، تاریخ، فرهنگی و هنری می باشد كه شامل: كوهها، دشتها، دریاچه ها، قلعه ها، بناهای قدیمی و مذهبی همراه با شبكه ارتباطی شوسه، راه آهن و هوائی اهمیت توریستی این استان را نشان می دهد. و در این میان منطقه كلیبر دارای جاذبه های مطلوب و كم نظیر در جهت جذب جهانگردان می باشد كه تا به حال با این همه استعداد و پتانسیل در این زمینه مورد بی توجهی قرار گرفته است و به صورت یك ضرورت برای تحقیق می باشد.

ورود جهانگردان به منطقه كلیبر می تواند منافع زیادی در برداشته باشد. و منطقه را متحول سازد. چه از بعد اقتصادی و چه از بعد فرهنگی و اجتماعی، از لحاظ بعد اقتصادی باعث افزایش درآمدهای ارزی، افزایش تحرك در صنعت جهانگردی و ایجاد زمینه های اشتغال،گسترش مبادلات با خارج از كشور كمك به گسترش بخشهای اقتصادی وابسته به جهانگردی تسریع در روند عمرانی شهر خواهد شد. از لحاظ بعد فرهنگی باعث تسریع در تعالی فرهنگی شهر، معرفی فرهنگ و تمدن و جلوه های طبیعی منطقه و استان حفظ میراث فرهنگی و تاریخی شهرستان نقش به سزائی دارد. از لحاظ بعد اجتماعی باعث توسعه متعادل اجتماعی شهر، در هم شكستن فاصله های اجتماعی، رفاه فراگیر و همه جانبه در شهر، بهسازی سلامت روانی شهر، و با توجه به ارتباطات سریع اجتماعی و جغرافیایی ضمن افزایش آگاهی های ملی در مورد نحوه زندگی، باورها، آداب و رسوم و سنتهای اقوام مختلف بستر مناسبی برای تحكیم و پیوند هر چه بیشتر مردم و همبستگی بیش از پیش ملی را فراهم می كند.

این پژوهش در دو سطح ا نجام می شود: یكی سطح توصیف و دیگری سطح تبیین آنچه به عنوان پرسش آغازین مطرح است اینكه چرا در شهرستان كلیبر صنعت جهانگردی رونق چندانی نداشته (چرا منطقه كلیبر با قدمت چندین هزار ساله و داشتن جاذبه های توریستی بی نظیر در جهت جذب جهانگردان به صورت ناشناخته باقی مانده است) و چه عواملی بر این مسأله تأثیرگذار بوده است و از طرف دیگر به معرفی توانها و پتانسیل های توریستی شهرستان كلیبر می پردازیم.

در واقع این پژوهش به دو قسمت اساسی تقسیم می شود:

1- قسمت اول پژوهش به معرفی توانها و پتانسیل های توریستی شهرستان كلیبر می پردازد. برای بدست آوردن اطلاعات در مورد جاذبه های توریستی از طریق روشهای توصیفی، كتابخانه ای، و مشاهده و عكسبرداری به معرفی جاذبه های توریستی شهرستان می پردازیم.

2- قسمت دوم پژوهش به دنبال یافتن موانع و عدم جذب جهانگردان (از طریق یافتن عوامل جذب و دفع جهانگردان) به شهرستان كلیبر می باشد. برای پاسخ به این پرسش جامعه آماری ما را مسؤلان شهری شهرستان كلیبر تشكیل می دهد.

(1-3)-اهمیت و ضرورت تحقیق:

قرن بیستم همراه با دگرگونیها و تحولات عمیق سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، علمی درون خود سده انقلاب جهانی توریسم است. انقلابی در صنعت تولید بازرگانی و تبلیغات توریسم كه این صنعت را از زمره بزرگترین و سودآورترین صنایع درآورده است.

افزایش عمومی درآمد كشورهای صنعتی و پذیرفتن قوانین اجتماعی، پیشرفت صنایع حمل و نقل و كاهش هزینه های سفر ازجمله عواملی است كه باعث گسترش سیرو سیاحت بین المللی می گردد. سفر به دیگر نقاط می تواند عامل مهم پیشرفت اجتماعی و فرهنگی تلقی شود. سفر عاملی است كه امكان برخورد تمدنها را فراهم می آورد، به بهتر شدن نهادهای آموزشی می انجامد و اندیشه های جدید و نو آوریها را پدید می آورد و یا آنها را به دیگر سرزمینها منتقل می كند. آذربایجان در شمالغربی فلات ایران از نظر موقعیت جغرافیایی (اقلیمی، طبیعی، انسانی، فرهنگی، اقتصادی، تاریخی) یكی از غنی ترین و جالب ترین استانهای ایران و در ردیف كلان استانهای مورد توجه و علاقه محققان و گردشگران و مسافران داخلی و خارجی می باشد و پیوسته ارزشها و پتانسیل های موجود در آذربایجان مورد نظر كسانی است كه به این دیار و سرزمین سفر می كنند.

در بررسی سابقه گردشگری و سیاحتی منطقه ارسباران در صدها سال پیش این منطقه بنا به گواهی و روایت تاریخ سیاحان و مطالب مندرج در سفرنامه های جهانگردان اسلامی و اروپایی بیش از سایر شهرهای ایران مورد توجه قرار گرفته است. حالا كه امكانات بالقوه در اختیار این منطقه است و طبیعتش بسیار زیبا و آثار تاریخی اش ارزشمند و در ردیف میراث جهانی قرار دارد و غذا و آداب و رسوم و سنت هایش دلپذیر است. باید این منطقه را بهتر از آ ن چه هست آماده پذیرش جهانگردان نمود. و در هر شرایطی امكانات لازم را فراهم ساخت. تا سود بیشتری در كنار شناخت واقعی منطقه عاید این شهرستان شود. پس با وجود این منابع غنی و توانمندی های منطقه توسعه صنعت جهانگردی در این منطقه امری ضروری به نظر می رسد و بررسی موانع موجود بر توسعه این صنعت اهمیت این تحقیق را بیشتر می كند.

از میان برداشتن موانع و مشكلات موجود، در واقع راه را برای دستیابی به اهداف و مقاصد هموار می كند. یك برنامه ریزی دقیق در این راستا به دنبال یافتن راه حلهای منطقی و قابل اجرا برای حل مشكلات و معضلات است. چرا كه محور اصلی اجرای برنامه های پیش بینی شده حذف موانع و مشكلات بازدارنده است . تنها از طریق رفع این دشواریها و معضلات است كه صنعت جهانگردی شهرستان كلیبر جایگاه خود را خواهد یافت و هدفها و ایده آلها قابل دسترسی خواهد شد.

پس چنانچه این صنعت در شهرستان كلیبر گسترش یابد مزایای زیادی را از قبیل: گسترش زمینه اشتغال، توسعه و گسترش امور زیر بنایی ، رونق وایجاد درآمد بیشتری برای مردم كسب درآمد ارزی، متعادل كردن توزیع درآمدها و…. به دنبال خواهد داشت.

(1-4)-اهداف پژوهش:

1- به كاربردن اطلاعات و تكنیك های بدست آورده در دوره كارشناسی ارشد پژوهش علوم اجتماعی

2- توجه و شناخت مشكلات و تنگناهای شهرستان كلیبر به عنوان یك منطقه از نظر توریستی ا عم از توریست گذری و توریست اقامتی

3- بررسی وضع موجود و شناخت توانها و پتانسیل های شهرستان كلیبر اعم از طبیعی، تاریخی، فرهنگی، مذهبی، اقتصادی و اجتماعی.

4- شناسایی عوامل مؤثر بر جذب و دفع جهانگردان به شهرستان كلیبر

5- دست یابی به علت هایی كه موجب شده است صنعت جهانگردی شهرستان كلیبر نسبت به سایر شهرهای ایران چندان رونقی نداشته باشد در حالیكه منطقه شهرستان كلیبر نسبت به اكثر شهرهای ایران دارای قدمت تاریخی و جاذبه های جهانگردی فراوانی است.

(2-1)-تعریف مفاهیم:

(2-1-1)- تعریف لغوی جاذبه: در فرهنگ عمید به معنی جذب كننده، به خودكشنده، نیرویی كه اجسام را به طرف خود می كشد (عمید، حسن، 1343، ص449)

در فرهنگ دهخدا به معنی محبت، كشش، قوه ای است كه ملكولها بوسیله آن به سوی یكدیگر كشیده می شوند (دهخدا، علی اكبر 1338، ص 6443)

(2-1-1)-تعریف لغوی موانع:

در فرهنگ عمید به معنی جمع مانع می باشد (عمید، حسن 1343، ص 1130)

در فرهنگ دهخدا به معنی چیزهایی كه بازدارنده و ممانعت كننده است. كسی را از كاری و هر آنچه مانع اجرای كاری گردد. بازدارنده از پیشرفت امور می باشد (دهخدا، علی اكبر 1338، ص 19207)

جذب در فرهنگ دهخدا به معنی ضد دفع ، كشیدن و به سوی خودكشیدن می باشد.

موانع جذب به معنی یك سری از عواملی كه باعث عدم جذب می شود (همان منبع ص 19207)

(2-1-3)-تعریف لغوی جهانگرد (توریست):

در فرهنگ عمید به معنی سیاح، جهان نورد، كسی كه در شهرها و كشورها بگردد و سیاحت كند (عمید، حسن 1343، ص 479)

در فرهنگ دهخدا به معنی سیاح، جهان گردنده، آن كه در اقطار عالم بسیار سفركند (دهخدا، علی اكبر 1338، ص 6961)

در فرهنگ معین به معنی جهانگردنده ، آن كه در شهرها و كشورها به سیاحت می پردازد. (معین، محمد 1371، ص 1258)

(2-4-1)-تعریف جهانگرد از دیدگاههای مختلف:

اریك كوهن جهانگرد یا گردشگر را چنین بیان می كند یك مسافر داوطلب و موقت كه امید لذت بردن از یك تجربه متنوع و تازه طی سفر دوسره نسبتاً طولانی و غیر تكراری به مسافرت می پردازد. (لی، جان 1378، ص 5)

در یكی از نخستین كتبی كه در مورد جهانگردی در سال 1933 (f.w. ogivie) انتشار یافت جهانگرد به كسی اطلاق شده است كه دو شرط در باره او مصداق داشته باشد: اول آنكه از محل اقامت خود برای مدتی كمتر از یك سال دور بوده دوم آنكه در محل جدید كسب درآمد ننماید. (الوانی، مهدی و همكاران 1373، ص 18)

در سال 1936 در كتاب صنعت گردشگری (A.j. norval) جهانگرد به عنوان فردی كه با هدف و كاری غیر از آنچه در موطن خود دارد به كشور دیگری وارد شده و در آنجا بخشی از درآمد خود را هزینه می كند تعریف شده است (همان منبع ص 18)

جهانگرد یا گردشگر مقصود كسی است كه دست كم یك شب در یك اقامتگاه عمومی یا خصوصی در محل مورد بازدید به سر برد. (گی چاك وای و همكاران 1997 ص 32)

در یكی از تعاریف كمیته متخصصین آمار جامعه ملل، جهانگرد به كسی اطلاق شده كه كشور محل اقامت خود را حداقل به مدت 24 ساعت ترك گفته و دركشور دیگری اقامت گزیند. در این تعریف افراد زیر جهانگرد محسوب می شوند.

1- اشخاصی كه برای تفریح، حفظ سلامتی یا به دلایل خانوادگی و از این قبیل سفر می كنند.

2- افرادیكه به منظور شركت در جلسات ویا به سمت نماینده (علمی، ا داری، سیاسی، مذهبی، ورزشی وغیره ) مسافرت می نماید.

3- كسانی كه برای امور بازرگانی مسافرت می نمایند.

4- افرادی كه با كشتی به كشوری وارد می شوند و لو آنكه مدت اقامتشان كمتر از 24 ساعت می باشد.

در تعریف مذكور افراد زیر جهانگرد به شمار نمی آیند:

1- اشخاصی كه با قرارداد كار و یا بدون آن برای گرفتن كار یا شغلی وارد كشور دیگری می شود.

2- اشخاصی كه به منظور اقامت دائمی وارد كشوری می شوند.

3- دانشجویان و جوانانی كه در مدارس یا دانشگاهها و پانسیون ها هستند.

4- ساكنین یك منطقه مرزی و اشخاصی كه در یك كشور ساكن بوده و در كشور مجاور به كار مشغولند.

5- مسافرانی كه به طور عبوری از كشوری می گذرند ولو آنكه مدت اقامتشان بیشتر از 24 ساعت باشد (الوانی، مهدی و دهشتی زهره 1373، ص 19 و 20)

سازمان جهانی جهانگردی (w.t.o) جهانگرد را چنین تعریف می كند: جهانگرد (توریست یا سیاح) شخصی است كه به كشور یا شهری غیر از محیط زیست عادی خود برای مدتی كمتر از 24 ساعت و بیشتر از یكسال نباشد، سفر كند و قصد او از سفر تفریح، استراحت، ورزش، دیدار اقوام، كسب و كار، مأموریت، شركت در سمینار یا كنفرانس، معالجه، مطالعه، تحقیق یا فعالیتهای مذهبی باشد. (شایان، سیاوش و… گروه مؤلفان 1377، ص 195)

كتاب سازمان جهانی جهانگردی 1997 ص 24 جهانگرد را چنین تعریف می كند: جهانگرد كسی است كه برای مدت زمانی دست كم یك شب و نه بیش از یكسال به كشوری غیر از وطن یا محل سكونت معمولی خود مسافرت می كند و هدف اوكاركردن و پول درآوردن در آن كشور نیست. این تعریف شامل كسانی می شودكه برای تفریح، گردش وگذراندن روزهای تعطیل، برای دیدار دوستان و بستگان، برای كارهای تجاری و حرفه ای، برای درمان، برای زیارت و یا برای تأمین هدفهای دیگر به مسافرت می روند. (گی چاك وای و همكاران 1997، ص 205)

(2-2-1)-تعریف لغوی جهانگردی:

در فرهنگ عمید به معنی سیاحت و گردش در كشورها و شهرهای دنیا می باشد. (عمید، حسن 1343، ص 479)

در فرهنگ دهخدا به معنی عمل و شغل جهانگرد، سیاحت می باشد. (دهخدا، علی اكبر 1338، ص 6961)

در فرهنگ معین به معنی در اقطار عالم سفركردن و شناخت می باشد. (معین، محمد 1371، ص 1258)

(2-2-2)-تعریف جهانگردی از دیدگاههای مختلف:

جهانگردی به سفری موقتی و كوتاه اطلاق شده كه ضمن آن جهانگرد به منطقه ای خارج از محل سكونت و كار خود به منظور سیرو سیاحت سفر می كند. (الوانی، مهدی و دهدشتی شاهرخ، زهره 1373، ص 19)

صنعت جهانگردی، گردشگری عبارت است از گروهی از فعالیتهای اقتصادی كه در مجموع بزرگترین صنعت جهانی را تشكیل می دهد و برای سرمایه گذاری و رشد یكی از عواملی است كه بیشترین انگیزه را بوجود می آورد. جهانگردی (Tourism) یا گردشگری كارهایی است كه فرد در مسافرت و در مكانی خارج از محیط عادی خود انجام می دهد. این مسافرت بیش از یكسال طول نمی كشد و هدف تفریح، تجارت یا فعالیتهای دیگر است. (گی، چاك وای و همكاران 1997، ص 32)

سازمان جهانی جهانگردی (w.t.o) جهانگردی را در قالب بازدید كننده ، جهانگرد و كسی كه به گشتهای كوتاه تفریحی می رود تعریف كرده است بازدیدكنندگان (Visitors) كسانی هستند كه به كشور دیگری غیر از كشور محل اقامت خود وارد می شوند و مقصودی به غیر از آنچه در كشور خود داشته اند پی گیری می نمایند. این گروه شامل جهانگردان و نیز كسانی كه به گشتهای كوتاه تفریحی می روند می شود. جهانگردان كسانی هستند. كه حداقل یك شب و بیش از یك شبانه روز را در كشور مقصد می گذرانند و هدفشان سرگرمی و تفریح، سلامتی و كسب آرامش، مطالعه، زیارت و غیره می باشد. مسافران گشت های تفریحی كوتاه نیز كسانی هستند كه كمتر از یك شبانه روز را با هدف سرگرمی و تفریح صرف سفر می نمایند. (الوانی،مهدی و دهدشتی شاهرخ،زهره1373،ص20)

جهانگردی مجموعه و منظومه ای متشكل از جهانگرد و عرضه كننده خدمات وكالا، دولت و جامعه، میزبان می باشد كه با یكدیگر در تعامل و ارتباط بوده و هدف جذب و جلب جهانگردان را دنبال می كند. جهانگردی، تركیبی از فعالیتها، خدمات، سیاستها، خط مشی ها، ضوابط، فرهنگها و كالایی است كه برای تحقق یك سفرسیاحتی ضرورت دارد. به عبارتی دیگر جهانگردی صنعتی چند بعدی است كه دربرگیرنده هتل ها، مهمانسراها، رستوران ها، مراكز تفریح، جاذبه های جهانگردی، سیستم حمل ونقل، واحدهای خدمات جهانگردی و واحدهای دیگر است كه مجموعاً جهانگردی را در یك كشور شكل می دهد. (همان منبع ص 21)

(2-2-3)-تعریف انواع مختلف جهانگردی:

1- جهانگردی یا گردشگری (Tourism) كارهایی است كه فرد در مسافرت و در مكانی خارج از محیط عادی خود انجام می دهد. این مسافرت بیش از یك سال طول نمی كشد و هدف تفریح، تجارت یا فعالیتهای دیگر است.

2- جهانگرد یا گردشگر (Tourist) مقصود كسی است كه دست كم یك شب در یك اقامتگاه عمومی یا خصوصی در محل مورد بازدید به سر می برد.

3- گردشگر یك روزه (Same pay visitor) مقصود كسی است كه یك روز به مكان دیگری می رود. ولی شب را در آنجا نمی گذراند.

4- دیداركننده (Visitor) كسی است كه به مكانی غیر از محیط معمولی خود مسافرت می كند كمتر از دوارده ماه متوالی در آنجا به سر می برد و هدف اصلی از این مسافرت این نیست كه در مكان مورد بازدید در ازای دریافت پول كار كند.

5- مسافر (Traveler) كسی است كه بین دو یا چند نقطه مسافرت كند.

(2-2-4)-اشكال عمده جهانگردی:

با توجه به طول مسافرت، نوع تأسیساتی كه به خدمت گرفته می شود. فصل و چگونگی سازماندهی مسافرت، همچنین انگیزه های گوناگون كه موجب پیدایش یك جریان توریستی
می شوند. می توان اشكال مختلفی از جهانگردی را از یكدیگر تمیز داد:

1- جهانگردی تفریحی واستفاده از تعطیلات: این نوع جهانگردی شامل افراد یا گروههای است كه در جهت استفاده از تعطیلات، تفریح، استراحت، استفاده از آب وهوای دلپذیر، گشت و گذار در طبیعت و…. از محل اقامت خود به مسافرت می روند.

2- جهانگردی اجتماعی: در این جهانگردی عمدتاً هدفهای اجتماعی، مردم شناسی، جامعه شناسی و امثال آن مورد نظر است. دیدار و آشنایان خویشاوندان نیز از نوع جهانگردی اجتماعی به شمار می آید.

3- جهانگردی فرهنگی و آموزشی: این نوع جهانگردی برای آشنائی با میراث های فرهنگی و هنری، آداب و رسوم، بناها و آثار تاریخی با هدفهای آموزشی، تحقیقاتی و پژوهشی صورت می گیرد. توریست هایی كه در این گروه قرار دارند توریست و جهانگرد كاوشگر نامیده می شود.

4- جهانگردی سیاسی: مسافرت به منظور شركت در اجلاس و مجامع بین المللی، كنگره ها و سمینارهای سیاسی، جنبش های ملی و مذهبی، مراسم ویژه مانند: تدفین رهبران و شخصیتهای سیاسی، پیروزی رهبران احزاب و به حكومت رسیدن آنها و نظایر آن جهانگردی سیاسی خوانده می شود.

5- جهانگردی بازرگانی: شركت در بازارهای مكاره،نمایشگاههای كالا،بازدید از كارخانه ها و…..

6- جهانگردی درمانی: معالجه پزشكی با تغییر آب و هوا، استفاده از آبهای گرم معدنی، گذراندن دوره نقاهت و….

7- جهانگردی مذهبی: این نوع از جهانگردی یكی از رایجترین اشكال جهانگردی در سراسر جهان است.جاذبه های مذهبی، زیارتگاهها واماكن مقدسه هر ساله تعداد زیادی از جهانگردان را به سوی خود جلب می كنند.

8- جهانگردی ورزشی: هر نوع مسافرتی كه به منظور فعالیتهای ورزشی باشد جهانگردی ورزشی نامیده می شود. مانند اسكی، پیاده روی، كوه پیمایی، شكار، كوهنوردی، دوچرخه سواری، شنا و شركت در مسابقات ورزشی و تماشای مسابقات و امثال آن.

(2-2-5)-انواع مسافرت:

1- مسافرت ها درون حوزه ای (Domestic tourism): یعنی افراد ساكن به عنوان دیدار كننده در درون یك حوزه انجام می دهند.

2- مسافرت های درون مرزی (In bound tourism): یعنی افراد غیرساكن به عنوان دیدار كننده در درون یك حوزه خاص مسافرت كنند.

3- مسافرت های برون مرزی (Out abound tourism) : یعنی افراد ساكن برای دیدار از نقاط مختلف حوزه ای غیر از حوزه خودشان مسافرت كنند.

پس می توان در یك كشور اصطلاحات (بومی)، (درون مرزی) و (برون مرزی) را به شیوه های مختلف در هم تركیب كرد و طبقه بندی زیر را به وجود آورد:

1- مسافرت های داخلی (Internal tourism) شامل مسافرت های درون حوزه ای و درون مرزی می شود.

2- مسافرت های ملی (National tourism) شامل مسافرت های درون حوزه ای و برون مرزی می شود.

3- مسافرت های بین المللی (International tourism) شامل مسافرت های درون مرزی و برون مرزی می شود.

(2-2-6)-انواع كلی جهانگردی:

1- جهانگردان خارجی، كسانی هستند كه از خارج وارد یك كشور می شوند.

2- جهانگردان داخلی: افرادی هستند كه در داخل كشور خودشان به مسافرت می روند. (شایان، سیاوش….گروه مؤلفان 1377، ص 195)

پرویز دیبائی در كتاب خود جهانگردی را به سه دسته تقسیم می كند:

1- جهانگردانی كه از خارج وارد كشور می شوند.

2- جهانگردانی كه اهل یا مقیم آن كشورند. و در داخل كشور مسافرت می كنند.

3- جهانگردانی كه اهل كشوری هستند. و به خارج از كشور خود سفر می كنند.

اثرات جهانگردی داخلی: 1- جلوگیری از خروج ارز وایجاد توازن در تراز پرداختهای كلی و پرداختهای جهانگردی 2- ایجاد ارتباط فرهنگی در سطح ملی برای تأمین وحدت ملی بیشتر.

جهانگردی داخلی به طور كلی یك ابزار مؤثر در دست برنامه ریزان اقتصاد ملی است. زیرا اولاً به طوری كه گفتیم با جلوگیری از خروج ارز بر ثروت كشور می افزاید و ثانیاً یك عامل مهم سیاست توزیع مجدد درآمدها و جریان بیشتر و سریع تر پول و ایجاد رونق و اشتغال بیشتر در بخش خدمات وكالاهاست. طبیعی است كه سفر به عنوان تفریح زمانی عمل می گردد كه موضوع حداقل تأمین ضرورتهای اساسی زندگی نباشد اگر فردی از افراد جامعه نیازهای اولیه زندگی خوش را در حد متعارف تأمین نكرده باشد اندیشه مسافرت به عنوان تفریح را نمی توان در سر بپروراند. بر این اساس تنها خانواده های مرفه كه دارای درآمد بیشتردارند. قاعدتاً اقدام به سفر می نمایند. و هزنیه هایی كه به عمل می آورند در حقیقت جزو وسایل مستقیم و مؤثر سیاست توزیع مجدد درآمدهاست. و چون این هزینه ها به مصرف خدمات وكالاهای داخلی می رسند ناچار در جریان بازار كالا و پول داخلی وارد شده و به همین ترتیب دست به دست می گردد و موجب سرعت جریان پول می شود.

موج سفرهای داخلی خدماتی تازه پدید می آورد. وخدمات موجود را رونق و تحرك می بخشد و خدمات حمل و نقل و كلیه خدمات وكالاهای وابسته به آن نظیر خدمات تعمیراتی، انرژی و سوخت و یا خدمات تأسیساتی و وابسته های آن مانند: هتل، متل، اردوگاه، رستوران، چایخانه، صنایع دستی وغیره …. توسعه خاصی می یابد.

آثار فرهنگی و اجتماعی جهانگردی:

آثار فرهنگی اجتماعی جهانگردی از سه زاویه قابل بررسی است.

1- آثار فرهنگی- اجتماعی جهانگردی بر مقصد: مقصد تا چه حد توانایی جذب تعداد معینی جهانگرد را داراست.

2- آثار فرهنگی- اجتماعی جهانگردی بر كسب زندگی: اثری كه دیداركنندگان بر ارزشها و سبك زندگی مردم محل می گذارند.

3- آثار فرهنگی- اجتماعی جهانگردی بر هنرها: نفوذ واثر دیداركنندگان بر هنرهایی نظیر نقاشی، مجسمه سازی، تئاتر، معماری، صنایع دستی و غیره.

این سه اثر پیامدهای مثبت زیر را به همراه دارند:

1- تعداد دیدار كنندگان باعث رونق اقتصاد محل می شود. دیداركنندگان ثروت و شغل ایجاد می كنند و موجب بهبود در تأسیسات زیربنایی محلی می شوند و تسهیلات و خدمات جدید را پایه ریزی می كنند و دیگر انواع سرمایه گذاری را برمی انگیزند.

2- جهانگردی تماس وارتباط بیشتری با دنیای بیرون ایجاد می كند. فرایند بین المللی شدن را تقویت و جریانهای دو طرفه اطلاعات را تشویق و تحریك می كند. تبادل فرهنگی را ارتقاء می دهد. منجر به واردات كالاها و خدمات بیشتر می شود و به طور كلی تمامی حیطه تجارت و ارتباطات را توسعه می دهد.

3- جهانگردی مخاطبان و شیفتگان جدیدی را برای هنرهای ملی (موسیقی، تئاتر، صنایع دستی) ایجاد می كند. جهانگردی همچنین اثر غیرمستقیم قابل توجهی بر همه تبلورها وتجلی های هنری دارد. (از جمله بر ادبیات، نقاشی، معماری)


برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

مطالعات تطبیقی سازمان ها و آژانس های توریستی ایران و ترکیه در یک دهه اخیر (1997در 2006)

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مطالعات تطبیقی سازمان ها و آژانس های توریستی ایران و ترکیه در یک دهه اخیر (1997در 2006) دارای 92 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مطالعات تطبیقی سازمان ها و آژانس های توریستی ایران و ترکیه در یک دهه اخیر (1997در 2006)  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی ارائه میگردد

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي مطالعات تطبیقی سازمان ها و آژانس های توریستی ایران و ترکیه در یک دهه اخیر (1997در 2006)،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن مطالعات تطبیقی سازمان ها و آژانس های توریستی ایران و ترکیه در یک دهه اخیر (1997در 2006) :

فصل اول : کلیات تحقیق

1- 1 بیان مسأله

تغییر پرشتاب پارادایم ها و تحولات تکنولوژیک، در نیم قرن اخیر، جهان را وارد عصر جدیدی کرده است که یکی از ویژگی های برجسته آن ظهور گردشگری جهانی بصورت امروزی از قلب این تحولات تکنولوژیکی، در نتیجه کاهش سریع فاصله های زمانی و مکانی است.

گردشگری با تمام پیچیدگی هایش در کنار سایر ویژگی های این عصر، همچون ادغام فزاینده نظامهای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و رشد خیره کننده تولید و مصرف، چهره بسیار متمایزی از خود در عرصه فعالیت های بشری به نمایش گذاشته است.

پیچیدگی گردشگری ناشی از پویایی او است. پویایی گردشگری جهانی علاوه بر ایجاد تغییر در ساختارهای اقتصادی، سیاسی و مناسبات اجتماعی، پروسه های تولید، توزیع و مصرف را نیز دگرگون کرده است و تخصصهای گوناگونی را بصورت مستقیم و غیرمستقیم به خدمت گرفته است که خود موضوع جداگانه­ای است و جای بحث ویژه­ای دارد.

از نگاه دیگر، روند گردشگری جهانی، نقشه جغرافیای اقتصادی جهان را دگرگون کرده است که شناخت مکانیزم های این روند، نیروها و عوامل عمده آن و تأثیری که اینان بر زندگی مردم جهان، بخشهای دولتی و خصوصی فعال در آن می گذارند، حائز اهمیت است.

در دنیای امروز گردشگری جهانی، حقیقتاً یک شانس و یک فرصت است. فرصتی نسبتاً کوتاه که برای کشورهای گوناگون مهیا می کند که از آن بهره گیرند و خود را با شرایط آن تطبیق دهند که اگر نتوانند، دچار عقب افتادگی ناشی از غفلت خود می گردند. چرا که هر چند اهمیت اجتماعی و اقتصادی جهانگردی درجهان بصورت واقعیتی روشن و چشمگیر در آمده است، این اهمیت را، همیشه همه کسانی که با آن در ارتباط مستقیم هستند، درک نمی کنند.

… و اما در صورت بهره­برداری مناسب، می تواند موجبات توسعه اقتصادی و سیاسی گسترده کشورشان فراهم گردد.

رونق درخشان گردشگری در کشورهای پیرامون ایران، به ویژه کشور ترکیه در شمال غربی و امیرنشین امارات متحده عربی، همجوار ایران در جنوب، که سالانه مقادیر هنگفتی از این رهگذر توشه بر می گیرند، نشان از بهره برداری مناسب و تشخیص به موقع فرصت ها در ادوار گذشته و بویژه در دهه اخیر (1997-2006) این کشورهاست و در مقابل ناکامی و عقب ماندگی ایران در این حوزه مهم جای تفکر و تأمل دارد.

گردشگری در ایران با وجود امکانات طبیعی، تاریخی و انسانی فراوان هنوز اندر خم کوچه های تنگ و تاریک ناآگاهی و ندانم کاری ، سیاسی کاری، عدم انسجام و فقدان یک سیاست جامع، گویا و روشن گرفتار است. و تا همین لحظاتی که این سطور رقم می خورند، آن فرصت طلایی از دست رفته است.

«ایران می تواند یکی از پیشرفته ترین کشورها در زمینه جهانگردی باشد» و یا «ویژگی ها، استعدادهای طبیعی، انسانی، فرهنگی و تاریخی، ایران را جزو ده کشور برتر جهانگردی دنیا درآورده است»…

این جملات از شعارها و گفته های بزرگان و سکانداران سیاست و اقتصادکشور است . که قبل از آنکه مرهم و درمان باشد، تشدید افسوس و حسرت از دست رفتن فرصت هاست. ضرب المثل های عبرت آمیز فارسی با بیانی شیوا چنین می گویند: «عالم بی عمل چون درخت بی ثمر است» ویا «دوصد گفته چون نیم کردار نیست.»

کشور ترکیه به لحاظ موقعیت های طبیعی و جغرافیائی، وجوه اشتراک نسبتاً زیادی با ایران دارد و می توان با مطالعه راهی که آنان پیموده­اند، پی به دلایل توفیق آن کشور برده و از طرفی با مطالعه و مقایسه رفتار خودبا آن مردمان، ضعف هارا شناسایی و با شناخت درد خویش به شیوه مداوا پی ببریم که این شناسایی از دو منظر قابل بررسی است:

1- از حیث وظایف سازمانی

2- از حیث غفلتهای گذشته

1- بررسی از حیث وظایف سازمانی.

اجزاء تشکیل دهنده صنعت گردشگری به ترتیب ورود به صحنه و نقشی که ایفاء می کنند عبارتند از:

الف) سازمان متولی دولتی

ب) آژانس های گردشگری

ج) حمل و نقل

د) شبکه خدمات حمایتی

ح) جاذبه ها

در نخستین بخش دولت واقع شده است، که با ظرافت خاصی امور گردشگری را به عهده دارد. جهت گیریها را با توجه به پتانسیل ها مشخص می سازد و با بهره گیری از ابزارهای سیاسی و سازمانی خاص، زمینه را جهت توسعه جهانگردی آماده ساخته، قوانین و مقررات مرتبط را تدوین، مجوزهای لازم برای سایر بخشها را صادر و بر کلیه امو نظارت می کند.

در مرحله بعدی آژانس های گردشگری قرار دارند که نخستین بخش اجرایی بوده که وارد عمل شده و سیاست های سازمان متولی دولتی را عملیاتی نموده و با ایجاد تمایل در جهانگردان آنان را جذب و به سوی جاذبه های گوناگون کشور ماهرانه هدایت می نمایند. طبیعی است که در پیامد این دو بخش سایر بخشها مانند بخشهای حمل و نقل، اقامتگاه ها و هتلها، اغذیه واشربه و بخش جاذبه ها و سایر عوامل دخیل در امر گردشگری فعال می شوند.

با توجه به اینکه گردشگران بین المللی ایران را به عنوان مقصد انتخاب نمی کنند به نظر می رسد که ما در نخستین و یا همان بخشهای نخست مشکل داشته باشیم و اشکالاتی هم که در سایر بخشها به چشم می خورد، عطف به ما سبق بوده باشد و دلیل انتخاب این عنوان برای تحقیق و پژوهش همین مسئله است.

«مطالعات تطبیقی سازمان ها و آژانس های توریستی ایران و ترکیه در یک دهه اخیر

(1997-2006)»

در ادامه به نقطه­ای می رسیم که با دیدی موشکافانه، جویای مجهول و یا مجهولاتی می شویم که کدامیک از این دو بخش پیش قراول، یکی در حوزه سیاستگزاری و آن دیگری در حوزه اجرایی ناتوانند و سبب عدم توفیق گردشگری در کشور شده­اند.

شناسایی موانع و عوامل بازدارنده در کشور از یکسو و در نقطه مقابل دلایل رونق و توسعه توریسم در کشور ترکیه و آگاهی حاصل از پژوهش این دو مقوله در کنار هم و همچنین استفاده از تجارب ترکیه و سایر کشورهای جهان، در این زمینه، مطمئناً ذهنیت های تاریک و یا مزاحم را در مقابل ضمیر ما روشن و سبب دگرگونی در نوع پندار و کردار ما می گردد.

2- از حیث غفلت های گذشته

در همان نگاه اولیه به موقعیت گردشگری کشور در دهه های اخیر، به نوعی طبقه بندی گردشگری کشورهای جهان و جای دادن ایران در منطقه آسیای جنوبی در کنار کشورهایی بر می خوریم که نه به لحاظ تاریخ و تمدن، نه به لحاظ قومی و ویژگی های فرهنگی، نه به لحاظ وسعت سرزمین و ویژگی های اقلیمی و نه به لحاظ موقعیت جهانی و استراتژیکی هیچگونه سنخیتی با آنها نداریم. لطفاً به مطالبی به نقل از سازمان جهانی جهانگردی [1]در «کتاب گردشگری بین المللی» توجه بفرمایید.

… آسیای جنوبی، شامل کشورهای افغانستان، بنگلادش، بوتان، ایران، هندوستان، جزایر مالدیو، میانمار، نپال، پاکستان و سریلانکا است. که این منطقه از سایر مناطق جهان عقب مانده تر است. سهم آسیای جنوبی از کل میزان ورود گردشگر بسیار پایین تر بوده و در حد 7% است. مقصدهای اصلی سفر در این منطقه (آسیای جنوبی) به ترتیب عقب ماندگی به سه دسته تقسیم می شوند:

الف) کشورهایی که به علت مشکلات نظامی یا سیاست های داخلی شامل: هیچ یا تعداد کمی گردشگر دارند افغانستان، بنگلادش، بوتان، ایران و میانمار (برمه)

ب)کشورهاییکه که متعهد به گردشگری شده اند وتوریسم درسیاست توسعه عمومی آنها نقش مهمی دارد.مانند: مالدیو،نپال وسریلانکا.

ج) کشوهاری هندوستان و پاکستان نزدیک به دو سوم گردشگران را جذب می کنند بویژه هندوستان با 53% از ورود گردشگر و 68% از کل درآمداولین کشور گردشگری منطقه است. (ولا، فرانسوا،بیچرمان،بونیل ص 91 تا96 ،1384)

نقشه شماره 1

عنوان نقشه:نقشه جهان

استادراهنما:آقای دکتر علی نوری کرمانی

استاد مشاور:خانم دکتر زهره فنی

دانشجویی کارشناسی ارشد:محمد حسین امامیان

رشته:جغرافیا گرایش برنامه ریزی توریسم

مقیاس

با اندکی تفکر پیرامون موقعیت منطقه آسیای جنوبی و بخصوص، وضعیت کشورهایی که در بخش مقصد سفرها (بند الف) به کشور ما داده شده است، مسلم است، که هیچ گردشگری تمایل سفر به ایران نداشته باشد.

با این اوصاف پی می بریم که متأسفانه نشان از دو مورد غفلت مهم و بی توجهی بزرگ مسؤلان در حوزه گردشگری و نقش جهانی ما رخ داده است.

نکته اول: در مورد طبقه بندی و قرار گرفتن ایران در بین کشورهای آسیای جنوبی توسط سازمان جهانی جهانگردی. در هنگام تنظیم این طبقه بندی و یا قبل از آن، هیچگونه تلاش سیاسی، اظهار نظر، مخالفت و یا ارائه دلیل و برهان به سازمان جهانی جهانگردی[2] در جهت عدم تناسب کشور ما با سایر کشورهای آن منطقه انجام نشده است.زیرا ما کشوری با سابقه کهن و مهد تمدن باستانی هستیم. فرهنگ ما به گواه اکتشافات باستان شناسی، ریشه دار و چندین هزار ساله است. تبحّر در علوم مختلف از فلسفه و منطق گرفته تا ریاضیات و نجوم و پزشکی را در طول تاریخ داشته ایم و نهایتاً در قرون معاصر، هیچوقت مستعمره بدان شکل که این کشورها سابقه آن را دارند نبوده­ایم و خیلی ویژگیهای دیگر … اینکه دیگران در جای جای جهان در مورد ما چه می خوانند و چگونه فکر می کنند، در حوزه گردشگری و ایجاد تمایل سفر به کشور ما نقش شایسته­ای را دارد.و باز متأسفانه، در بعد از اتمام طبقه بندی هیچگونه اعتراضی نشده، اظهار نارضایتی صورت نگرفته که بتوان با عطف به ما سبق تقاضای تغییرات نمود.

کشور ایران را حتی در گروه کشورهای خاورمیانه و در کنار بحرین و قطر و عراق و سایر همسایگان آن قرار نداده­اند، در حالیکه در همین طبقه بندی کشور ترکیه در گروه کشورهای اروپایی آورده شده است! چه تفاوتی؟

«تفاوت میان ماه من تا ماه گردون زمین تا آسمان است»

نکته دوم: عدم توجه مسؤولان گردشگری کشور به آمارهای جهانی است که نشان از بی توجهی به وضعیت گردشگری بین المللی کشور(حتی در داخل گروهی که به ناروا واقع شده است) جای تأسف بسیار است. چنان به نظر می رسد که این آمارها اصل دیده نشده است، اگر چه انتشار آنها در کتب و مقالات مختلف حتی به زبان فارسی صورت گرفته است. وهمچنین اینترنت و سایر منابع دیداری، شنیداری و نوشتاری هم که به گستردگی در اختیار همگان قرار داردجدول شماره 1-1 نشان دهنده وضعیت عقب ماندگی آسیای جنوبی است که در پائین ترین رده قرار دارد.جدول شماره 2-1نشان دهنده وضعیت غیر قابل انتظار ایران دراین گروه است.

ولی با اینهمه، دست اندرکاران و سکانداران حوزه سیاستگزاری گردشگری کشور را به آن اندازه هشیار نکرده است تا حرکتی و تلاشی در جهت ارتقاء جایگاه گردشگری ایران انجام دهند. آنچه مشخص و عیان است ، جایگاه خوبی نداریم و در همان نقطه­ای هستیم که 20 سال قبل بوده­ایم.

بنابراین از مطالعه جایگاهی که ایران و ترکیه در حال حاضر در جهان دارند و هم از اقداماتی که این دو کشور در گذشته نه چندان دور (یک یا دو دهه اخیر) در رابطه با کشورشان انجام داده­اند، می توان به نتایجی دست یافت که مثمر ثمر باشد و بما دیدی کلی از موقعیت های فعلی، گذشته و آینده بدهد، تا بهتر برنامه ریزی کنیم.

2- 1 اهمیت موضوع تحقیق

پژوهش و تحقیق جزء جدایی ناپذیر و ضروری در تصمیم گیری، برنامه ریزی اجراء ، نظارت و ارزشیابی تمام پروژه ها و زیر ساختارهای جوامع امروزی است. همه طرح های موفق اقتصادی، سیاسی، تولیدی و فرهنگی در دنیا یک پشتوانه قوی تحقیقی و پژوهشی را در خود نهفته دارند که به هر میزان از دیدگاه علمی بیشتر سنجیده شده باشند به لحاظ ارزش کیفی پر بهاتر و به لحاظ بهره­وری ، کم هزینه ترند.

جوامعی که نتوانند به توسعه مبتنی بر دانش روی بیاورند. شکی نیست که مجبور هستند ، در اقتصاد جهانی نقش کارگر را ایفاء کنند و یا به فروش منابع خام خود روی بیاورند، چرا که هم اکنون کشورهای پیشرفته به جای صادرات کالا، اطلاعات و دانش فنی خود را بفروش می رسانند.

گردشگری توده­ای و به شکل کنونی آن از همین قاعده پیروی می کند. گردشگری امروزی هم همانند سایر چیزهایی که داریم از غرب و کشورهای پیشرفته سرچشمه گرفت، اعتلاء یافت و همچون موجی سراسر جهان را در بر گرفت. ابتکار خود ما نبود، خلاقیت ما هم نبود، انوار آن تابید و عالمگیر شد. باید دست دراز می کردیم و مقداری در خور از آن بر می گرفتیم. اما …

دانش فنی، اطلاعات و تکنولوژی آن در کشور وجود نداشت، (که بحث آن در این نوشتار میسر نیست) اما اطلاعاتی که نوعی تبلیغ هم در خود نهفته دارد و توسط امپراطوری پرقدرت رسانه ها انتشار می یابند ، چیزی نیست که هر کشور و ملتی را وسوسه نکند، باستثنای آنهاییکه مشکلات سیاسی داخلی و یا درک صحیحی از فرایندهای روز دنیا را ندارندکه حسابشان از بقیه جدا است. اطلاعات مربوط به گردشگری پیرامون ما چنین اند:

«جهانگردی بزرگترین صنعت فعال جهان است و رشدی تقریباً دو برابر GNP (سود ناخالص ملی) در سطح جهان دارد.»«در سرتاسر جهان 127 میلیون نفر مشغول فعالیت در این صنعت هستند (سال 1992) »

«گردشگری یکی از صنایع بزرگ شغل آفرین است و در ازای یک میلیون دلار تولید شده در این صنعت 20000 شغل جدید ایجاد می شود.»

جهانگردی صنعتی ترکیبی است که از چندین صنعت مختلف تشکیل شده است، گروهی آن را «صنعت بزرگ خرده فروشی» یا «بزرگترین صنعت صادراتی» نام نهاده­اند سازمان جهانی جهانگردی[3].

و از این قبیل که البته منطبق بر واقعیات هستند.

بهر حال برای مردم کشور ما هم این سؤال مطرح است، که چرا ایران با داشتن جاذبه های گوناگون گردشگری، امکانات نسبی، جمعیت جوان و از همه مهمتر نیاز به اشتغال ، توسعه اقتصادی، ارتقاء درآمد سرانه و رفاه عمومی. از این موهبت روز دنیا، بهره­ای ندارد؟

جهانگردی صنعت پویا و فعالی است که نه با اسلام منافات دارد که بدان توصیه هم شده است، و نه با منافع مردم که رفاه اقتصادی را هم به دنبال دارد و باعث شادابی و شکوفایی استعدادهای جامعه می شود. توسعه فرهنگی و آبادانی و برای کشور و مردم به ارمغان می آورد و بارهای زیادی را نیز از روی دوش دولت برداشته و برایش درآمد هم ایجادمی کند.

در پاسخ تا بحال به کرات از سوی مسؤولین، تبلیغات منفی علیه کشور، دشمنی استکبار و تبعات منفی گردشگری عنوان شده است.ضمن تأیید محدود این پاسخها ، کاملاً واضح است که نه ریشه علمی دارند و نه ثمربخش هستند و باور به آنان جز استمرار عقب ماندگی مزمن، نتیجه مثبتی برای کشور ندارد. از این رو ضرورت یک پژوهش علمی، همه جانبه، صادقانه، بیطرفانه، و بر پایه های علمی، بدون شک مسائل پنهان و نامرئی دخیل دراین زمینه را روشن می سازد.

آنچه که تا کنون بیان شد، ضرورت تحقیق بود و اما اهمیت آن با توجه به جایگاه صنتعت توریسم در جهان امروز روشن می شود که نسیم معطر آن تا دور افتاده ترین نقاط گیتی نفوذ کرده و عقب مانده ترین کشورها هم، به هنگام برنامه ریزی توسعه­شان جایگاهی در خور برای این صنعت قائل­اند.

از سوی دیگر، همزمان با افزایش مسافرتها، در ابعاد علمی، تکنیکی و ابزارهای صنعت گردشگری، تحولات عظیم تری روی داده است. توسعه ارتباطات بین المللی، روشها متدولوژی ها و ابزارهای مدیریت جهانی در ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با سرعت خیره­کننده­ای متحول شده است.ظهور سازمان های بزرگ جهانی مانند «یاتا[4]» یا انجمن بین المللی هوایی که توسط بسیاری از شرکتهای هوایی تأسیس شد و حمل و نقل منظم هوایی را با دقت بسیار در سطح جهان سر و سامان می دهد.

سازمان جهانی جهانگردی[5] که وابسته به سازمان ملل و متشکل از مدیران کل شرکتهای عمده بخشهای صنعت گردشگری است.

سازمان بهداشت جهانی[6] که خدمات بهداشتی ارزنده­ای در خدمت مسافرت مردم جهان عرضه نموده است.

سازمان هواپیمایی کشوری[7] کشورها که امور سلامت پروازها از جمله فعالیت های او است.

تأسیس فرودگاههای بی شماری در سطح جهان، گواه دیگری بر اهمیت جهانگردی در عصر حاضر است. مثلاً شهر لندن دارای 7 فرودگاه است که از آنها برای پروازهای داخلی و خارجی جهانگردان استفاده می شود، که قبل از اینکه بیان کننده توسعه شهر لندن، بعنوان یک شهر مدرن اروپایی باشد، بیان کننده رونق گردشگری جهانی است.به گواه اکثر اندیشمندان صنعت گردشگری و نشریات مرتبط، ایران از گردشگری جهانی، به شدت عقب مانده است و درگرداب مشکلات آن گرفتار است و به منظوررهایی از آن، جبراً الگویی را نیاز دارد تا با توسل به آن از این ورطه خارج گردد.ترکیه مدل غربی دارد،ژاپن مدل اصیل خودش را داردوایران اصلاًمدل گردشگری ندارد.

3-1 هدفهای تحقیق:

نخستین ومحوری ترین هدف این تحقیق کشف علمی مجهول ویا مجهولاتی است که مسبب عدم توفیق ایران درصنعت جهانگردی میشوند که در حوزه موضوع مورد مطالعه درجستجوی دستیابی به آن است.دومین هدف محوری تحقیق نمایان ساختن ریشه ای ضعفهای پنهانی ونامرئی دو بخش مهمی صنعت جهانگردی یعنی سازمان متولی دولتی(سیاستگزارتوریسم) وآژانس های جهانگردی (مجریان پیشقراول وعملیاتی کردن سیاست ها)درایران است واز آنجا که برای شناسائی حقیقی ضعف ها(یکی از راهها) درپیش رو داشتن الگوی موفقی برای سنجش ومعیار ضروری است وضمنا ًشرایط مکانی- فضایی آن الگوهم بلحاظ جغرافیا واقلیم،دین وفرهنگ ،روند تحولات تاریخی،روابط حسنه فیما بین،سیاست وحکومت مستقل اشتراکات حداکثری با کشور ما میداشت، کشور ترکیه دراین مقام بهترین گزینه بمنظور تطبیق بخش های اشاره شده بود.

با توجه به همجواری ایران و ترکیه، نزدیک بودن شرایط اقلیمی دو کشور و همچنین توفیق گردشگری در کشور ترکیه و فقدان پیشینه چنین تحقیقی تطبیقی میان ایران وترکیه، تصمیم گرفته شد، بعنوان یک کار پژوهشی جدید، در قالب پایان نامه کارشناسی ارشد ، اجراء و تقدیم گردد.

4-1پرسش های تحقیق:

1- آیا استقبال اندک جهانگردان بین المللی از ایران ناشی از عدم انسجام گردشگری درسیاست های عمومی وبرنامه ریزی های کلان کشور دردهه های اخیر نیست؟

2- آیا چالش های سیاست های عمومی کشور با جهان توسعه یافته برضعف موقعیت گردشگری ایران تأثیر نگذاشته است؟

3- آیاتعددسازمان های موازی(متولی دولتی گردشگری)وبه تبع آن پیدایش آژانس های جهانگردی با نقش های متفاوت به نفع صنعت توریسم کشور بوده است؟

4- آیا رونق صنعت توریسم در کشور ترکیه طی سالهای اخیر،بدلیل توفیق این کشور درسیاست های اصولی وتعامل با جهان توسعه یافته وجذب سرمایه های عظیم خارجی بوده است؟

5-1 فرضیه های تحقیق:

1- استقبال اندک جهانگردان بین المللی از ایران ناشی از عدم انسجام گردشگری درسیاست های عمومی وبرنامه ریزی های کلان کشور دردهه های اخیر نیست.

2- چالش های سیاست های عمومی کشور با جهان توسعه یافته برضعف موقعیت گردشگری ایران تأثیر نگذاشته است.

3- تعددسازمان های موازی(متولی دولتی گردشگری)وبه تبع آن پیدایش آژانس های جهانگردی با نقش های متفاوت به نفع صنعت توریسم کشور بوده است.

4- رونق صنعت توریسم در کشور ترکیه طی سالهای اخیر،بدلیل توفیق این کشور درسیاست های اصولی وتعامل با جهان توسعه یافته وجذب سرمایه های عظیم خارجی بوده است.

5- وزارت فرهنگ وجهانگردی ترکیه تنها مرجع سیاستگزار وناظر برآژانس های جهانگردی ترکیه ای وچند ملیتی آن کشور بوده و وحدت رویه بر کل نظام توریسم این کشور حاکم است.

6- توجه به حوزه خصوصی ومردمی برتوسعه،کامیابی واعتلای صنعت توریسم ترکیه مؤثر بوده است.

6-1 پیشینه تحقیق:

درجستجو هایی که از منابع دراختیار ویا قابل دسترس اعم از کتابخانه های گوناگون نظیر دانشگاه محل تحصیل،واحد علوم وتحقیقات،سازمان میراث فرهنگی وهمچنین کتابخانه ملی ایران وسایت های اینترنتی مختلف پیشینه ای با عنوان موضوع انتخابی وتصویب شده «پایان نامه»ملاحظه نشد.اما از آجایی که حوزه پژوهش«گردشگری بین المللی»محسوب میشود،کتاب های مفید ومقالها به شرح ذیل می باشند.

1- اصول ومبانی جهانگردی

A-1 کتاب «گردشگری بین المللی» از مجموعه کتاب های «تجارت درهزاره سوم»

نگارش:فرانسوا ولا- یونیل بیچر بیل،مترجمان:محمّد ابراهیم گوهریان ومحمد مهدی کتابچی،تهران:امیر کبیر 1384 ،276 ص،مصور- جدول.

این کتاب بربازار گردشگری بین المللی در مقصدهای مختلف جهان،عوامل تعیین کننده اقتصادی بازاریابی وآثار اقتصادی صنعت گردشگری،تأکید وبحه هایی را مطرح می کند.

این کتاب همچنین از سیاست ها وراهکارهای گردشگری بین المللی وکشورها صنعتی وعضو سازمان توسعه وهمکاری های اقتصادی گفتگو می کند وبا مطالبی در مورد بخش عرضه درجهانگردی که به ویژگیهای انواع هتل های جهان می پردازد،نگاهی هم به گردشگری بین المللی درکشورهای درحال توسعه دارد.درقسمت آغازین هم همانند سایر کتاب های مرتبط با گردشگری به تعاریف وگرایش های گردشگری پرداخته شده است.

B-1 کتاب «جهانگردی درچشم اندازی جامع»ازدیدگاه سازمان جهانی جهانگردی.

گردآورنده:چاک،وای،گی،مترجمان:دکتر علی پارساییان ودکتر سید محمد اعرابی،تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی،1382،480 ص- جدول – نمودار واز سری کتابهای فرهنگ ومدیریت است.

این کتاب بطور جامع به همه جنبه های جهانگردی پرداخته است.از الگوهای مسافرت گرفته تا تشکیلات خدماتی مسافرت،اقامتگاهها،بازاریابی،اثرات منفی ومثبت اجتماعی،اقتصادی وفرهنگی تا جهانگردی پایدار را پوشش داده است.ضمناًنکاتی درباره برنامه ریزی وسیاستگزاری وآموزش منابع انسانی هم دراین کتاب درج شده است.این کتاب از این منظر که بر اساس یافته های بزرگترین سازمان گردشگری جهان تدوین شده است ارزش زیادی دارد وبازتاب تجارب جهانی این سازمان است.

2-مدیریت وسازمان درجهانگردی:

A-2 مدیریت جهانگردی(مبانی – راهبردها وآثار):

راجرداس ویل،مترجمان: دکتر سید محمد اعرابی ودکتر داودایزدی،تهران:دفتر پژوهشهای فرهنگی،1378،328 ص:جدول ،نمودار.

عنوان اصلی کتاب با عنوان ترجمه تفاوت دارد[8]

این کتاب با محور قراردادن دستگاههای متولی درامور جهانگردی،سه موضوع آثار وراهبردهای جهانگردی را درسه بخش مورد تجزیه وتحلیل قرارداده است.بخش اوّل مبانی مدیریت جهانگردی.بخش دوّم بررسی آثار مدیریت جهانگردی.بخش سوّم استرا تژی های مدیریت جانگردی.این کتاب از ترجمه شتابزده ای برخورداراست ومتاسفانه از نظر جمله بندی ها دارای اشکالاتی است که فهم مطالب را مشکل می سازد.

B-2 کتاب« مدیریت گردشگری فرهنگی»

نویسنده:پریسیلا بانی فیس، ترجمه دکتر محمود عبدالله زاده،تهران دفتر پژوهشهای فرهنگی،1380،159 ص،جدول ،نمودار. عنوان اصلی:[9]

این کتاب با تعریف توان های اصلی موقعیت گردشگری فرهنگی،مسائل واجزاء،اهداف این نوع گردشگری را توضیح میدهد.متن کتاب شیوه بسیار جذابی دارد و خواننده را به پویایی وفعالیت وتفکر بیشتر متمایل می سازد.متن آن علمی تر از سایر کتابهایی است که درزمینه مدیریت جهانگردی نوشته شده است وبرای دانشجویان این رشته فوق العاده مفید است. نایاب شدن چاپ اوّل این کتاب درفروشگاههای کتاب سراسر کشور دلیل این مدّعا است.

C-2 کتاب «سیاستگزاری جهانگردی»

نگارش:کالین مایکل هال وجان،ام،جکینز،مترجمان: محمد اعرابی وداوود ایزدی،تهران:دفتر پژوهشهای فرهنگی،1378 ،120 ص.

این کتاب به جهانگردی از دیدگاه سیاستگزاری،برنامه ریزی ومدیریت می پردازد.عوامل شکل دهنده سیاستگزاری عمومی جهانگردی وپیامدهای خواسته وناخواسته از اجرای این سیاست ها مورد بحث است.

3-جغرافیا وبرنامه ریزی توریسم:

A-3 کتاب «مقدمه ای برجغرافیای جهانگردی»

نگارش شادروان،حسین شکوئی،تبریز،مؤسسه تحقیقات اجتماعی وعلوم انسانی دانشگاه آذر آبادگان،1354،شماره 15 ،133 ص،مصّور.

این کتاب مجموعه ای از کلّیات موضوع جهانگردی را درسه فصل مورد بررسی قرار میدهد وضمن مطالعه بنیادی صنعت توریسم،ارتباط آن را با عوامل جغرافیائی به زیبائی بیان می کند.وضع کلّی پراکندگی جغرافیائی صنعت توریسم،اصول برنامه ریزی توریستی،عوامل،مسائل ومشکلات توریسم را مطرح می سازد.این کتاب یکی از علمی ترین وقدیمی ترین کتاب ها درزمینه جغرافیای جهانگردی است که با گذشت 32 سال ازعمران ،هنوزکاملاًبروز است ونویسندگان چندی از آن الهام گرفته اند.

B- 3 کتاب«جهانگردی پایدار، راهی برای توسعه».

نگارش: سازمان جهانگردی كشور آلمان، ترجمه دكتر نصرت الله، مستوفی، تهران: سازمان ایرانگردی و جهانگردی 1378، 78ص: جدول، نمودار.

در این كتاب از تجربه­های كشورآلمان كه خود یكی از كشورهای موفّق در توسعه جهانگردی می­باشد، استفاده شده است. و از مقوله اكوسیستم بعنوان نمونه­ای كه متضمّن حفظ و توسعه میراث طبیعی هر كشور است، بهره برده است. این كتاب یك راهنمای كاربردی برای مسؤولین محسوب می­شود كه در آن نقش هر كدام از آنان و سطوح ارتباطی شان را مشخص می­سازد.

4- اقتصاد و بازاریابی.

A- 4 کتاب«اقتصاد گردشگری».

نگارش: دانلد لانبرگ، ام كرشنیا مورتی و منیك اچ، استاونگا: ترجمه محمّد رضا فرزین. تهران شركت چاپ و نشر بازرگانی، 1383، 369 ص: مصوّر

بخش اوّل این كتاب به تعاریف و ابعاد اقتصادی گردشگری، بخش دوّم به مبانی اقتصادی در كاركرد هتل، رستوران، خطوط هوایی و بخش سوّم روشهای كمی متداول در اقتصاد گردشگری را مورد بررسی قرار میدهد.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید