تحقیق در مورد تحقیق در مورد زلزله و آتشفشان

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 تحقیق در مورد تحقیق در مورد زلزله و آتشفشان دارای 35 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد تحقیق در مورد تحقیق در مورد زلزله و آتشفشان  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي تحقیق در مورد تحقیق در مورد زلزله و آتشفشان،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن تحقیق در مورد تحقیق در مورد زلزله و آتشفشان :

مقدمه مترجمان
ایران كشوری است زلزله خیز، زلزله های مختلف قرن اخیر گواه این حق اخیر گواه این است كه هیچ نقطه ای از خاك سرزمین مان از این حادثه طبیعی مصون نیست. زلزله مثل گردش زمین، باد و طوفان و یا درخشش خورشید و آمدن باران، پدیده ای كاملاً طبیعی ، انكار ناشدنی اما چاره پذیر است .واقعیت تلخ این است كه انسانها را زلزله نمی كشد بلكه خانه های سست بنیاد می كشد.
امروزه با آگاهیها و اطلاعاتی كه درباره ساختمان كره زمین وزلزله داریم برای ترسیم نقشه ای مناطق در معرض خطر كافی است، اما با این همه،مردم بازهم در همین مناطق خطرناك ،خانه های سست و غیر مقاوم می سازند .در نتیجه بسیاری از شهرهای ما از جمله كلان شهر تهران با تهدید زلزله های بسیار ویرانگر روبرو هستند.

با امید به روزگاری كه در آن بتوانیم زلزله را به موقع پیش بینی كنیم .فعلاً تنها راه نجات این است كه خانه یمان را در برابر زمین لزره مقاوم و استوارتر بسیازیم.
منشاء زمین
به نظر دانشمندان زمین حدود 6/4 میلیارد سال پیش تشكیل شده است و از آن زمان سطح زمین بصورت تدریجی طی مراحل مختلف شكل گرفته است . به احتمال زیاد زمین میلیونها سال پس از یك انفجار در فضا ایجاد شده است. این انفجار حجم عظیم و وسیعی از گاز وذرات گرد و غبار ایجاد كرده است. دانشمندان فكر می كنند ذرات به یكدیگر متصل شده و به هم جوش خورده اند، تا توده های عظیمی از مواد مذاب شده ، كه بالاخره تبدیل به سیارات امروزی شده اند را ایجاد كنند.

به راحتی می توان تصور كرد كه زمین ایجاد شده به طور باور نكردنی داغ بوده ودر سطح آن دریایی از سنگهای مذاب وجود داشته است. حدود 4 میلیارد سال پیش به آرامی شروع به سرد شدن كرد وبه لایه های مختلفی تقسیم شد.
سنگین ترین ماده برای تشكیل هسته یا قسمت مركزی زمین فرو افتاد اما هنوز به طرز باور نكردنی داغ مانده بود ماده كم چگالی تر ، لایه های اطراف هسته را تشكیل داد. در سطح ،ماده مذاب به اندازه كافی سرد شده تا یك پوسته سنگی كه به اعتقاد دانشمندان با آتشفشانهای بسیاری پوشیده شده است را تشكیل دهد.

قاره های اولیه احتمالاً از سنگ تشكیل شده است كه این سنگ از آتشفشان به روی سطح جریان پیدا كرده و سرد شده و پوسته ضخیم تری را تشكیل داده است. اقیانوسها ممكن است در لایه های زیرین حین فشرده شدن گازهای فرار فورانهای آتشفشانی ظاهر شوند كه متشكل از قطرات ریز فشرده آب می باشند. پس اتمسفر اولیه زمین ، احتمالا ً بوسیله گازهای آتشفشانی تشكیل شده است.

وضع موجود زمین
اگر چه سطح زمین ظاهراً جامد وثابت به نظر می رسد ولی هنوز تغییراتی در حال شكل گیری می باشد. سطح زمین به طور مداوم در حین مراحل مختلف تدریجاً به سمت بالا ساخته می شود یا به سمت پایین شكسته می شود. بیشتر تغییرات مشاهده شده بسیار آرام رخ می دهد ، ولی توسط تجهیزات علمی مخصوص قابل تشیخص می باشد. برای تشكیل یك رشته كوه میلیاردها سال طول می كشد. اما یك فوران شدید آتشفشان یا یك زلزله ویران كننده می تواند سطح زمین را طی چند روز، چند ساعت یا حتی چند دقیقه تغییر بدهد.

ساختار زمین
زمین تقریبا شبیه یك كره می باشد اما اندكی در قطب شمال و قطب جنوب پهن بوده و شامل 3 لایه اصلی پوسته ، جبه وهسته است . هر لایه از انواع مختلف سنگ تشكیل شده است.

حركت سطحی
پوسته و لایه جامد بالایی گوشته ( جبه ) از یك لایه شناخته شده به نام لیتوسفر تشكیل شده است .2 نوع لیتوسفر وجود دارد: لیتوسفر اقیانوسی كه پوسته اقیانوسی داردو در هر حدود km 6 ( 4 مایل ) در سطح خود ضخامت دارد.
این پوسته بیشتر به وسیله دریا پوشیده شده است .نوع دیگر لیتوسفر قاره ای است كه پوسته قاره ای دارد و بین 35 تا km70 (22 تا44 ماییل ) در سطح ضخامت دارد. بیشتر قسمتهای آن مرتفع تر از آن می باشد كه با آب پوشیده شود پس سرزمینها و خشكی ها را ایجاد كرده است.

صفحات زمین
اگر چه تصور می شود زمین یك سطح پیوسته دارد ولی این سطح درچندین قسمت شكسته شده شده كه مانند یك راه موئی قطعات را به صورتی كه با یكدیگر متناسب و فیكس باشند می برد. این قطعات هركدام یك صفحه نامیده می شوند و بطور مداوم و بسیار آرام دركنار هم خلاف جهت یكدیگر درحركت می باشند یك صحفه می تواند از لیتوسفر اقیانوسی یا قاره ای یا هردونوع تشكیل شده باشد. لبه های صفحه ها مرزهای صحفه ای یا حاشیه های صفحه ای نامیده می شوند و در همین نواحی است كه هه زلزله ها رخ می دهد و بیشتر آتشفشانها یافت می شوند.

حركات صفحات
صفحات زمین به طور مستمر در مسیرها وجهات مختلف در حركت می باشند . اگر چه این حركت بسیار كند انجام می شود .صفحات بطور متوسط cm5 (2 اینچ) در سال حركت می كنند كه تقریبا برابر میزان رشد ناخن می باشد. به دلیل اینكه همه صفحات به هم متصل هستند، حركت هر یك از صفحات یك تاثیر برخوردی دارد كه حركت تدریجی همه صفحات اطراف خود را ایجاد می كنند.علائم مسیرهای مختلف حركات صفحه ای در مرزهای صفحات در مرزهای صفحات اطراف خود را ایجاد می كند .علائم مسیرهای مختلف حركات صفحه ای در مرزهای صفحات قابل دیدن است دانشمندان مطئمن نیستند چه چیزی موجب حركت آنها می شود. مراحل برخورد ممكن است هیچ تئوری هایی نیز وجود دارد مبنی بر اینكه یك نوع حركت صفحه ای ممكن است یك حركت دهنده ابتدایی باشد كه بطور مداوم حركات صفحات را نمایان می كند

جابه جائی قاره ها
دانشمندان معقدند از زمانی كه اولین پوسته زمین شكل گرفت، حركات صفحه ای از لحاظ موقعیت ، شكل واندازه قاره ها و اقیانوس ها تغییر كرده اند .دانشمندان این مراحل را تكتونیك صفحه ای می نامند. آنها ایده شان را روی شواهد گوناگون پایه ریزی كرده اند.به عنوان مثال، اشكال چندین قاره امروزی مثل آمریكایی جنوبی وافریقا به نظر می آید كه زمانی به هم متصل بوده اند همچنین دانشمندان شباهتهایی در انواع سنگها و سن رشته كوههای قدیمی یافت شده و در دو قاره را كشف كرده اند.
حركات در مرزهای صفحه ای
مسیری كه صفحات زمین حركت می كنند تعیین می كند كه در هر مرز چه چیز پیدا شود. بعضی از صفحات از هم دور می شوند وتعدادی دیگر دركنار هم می لغزند.
حركت صفحات دور شونده
مناطقی كه درآن دو صفحه از هم دور می شوند درمكانهای اصلی كف اقیانوسها یافت می شوند .صفحات دور شونده ،بوسیله رشته كوههای متشكل از سنگهای آتشفشانی مشخص می شوند .آتشفشانها شیب دار ی یا مخروطی شكل نیستند بلكه خط الرأسهای ( ستیغ ها) پیوسته طولانی همراه با شیبهای آرام دارند.

ستیغ های كه بوسیله یك شكاف كه مرز بین دو صفحه را نشان می دهد از هم جدا می شوند . شكاف به سمت بالا حین بالا آمدن ماگما از استنوسفر باز می شود .هنگامی كه ماگما به سطح می رسد سرد می شود وروی لبه های صفحات تشكیل دهنده كف جدید اقیانوس منجمد می شود. همچنین ماگما صفحات را درجهت دور شدن از هم می كشاند.
این مرحله به عنوان گسترش كف اقیانوس شناخته می شود . این گسترش به طور مدوام تا زمانیكه باز شدگی ادامه دارد بطورپایان ناپذیری انجام می شود.ومكانی كه این اتفاق در آن می افتد ، به عنوان خط الرأس گسترش دهنده شناخته می شود.
صفحات متحرك به سمت یكدیگر

انواع مختلفی از مرزها هنگام حركت دو صفحه به سمت یكدیگر وجود دارد وچیزی كه در مرز آنها رخ می دهد بستگی به نوع صفحات نزدیك شونده دارد.
در یك مرز صفحه ای بین لیتوسفر اقیانوسی وقاره ای صفحه اقیانوسی به زیر صفحه دیگر قاره ای رفته ویك گودال در سطح ایجاد می شوند . همان طور كه صفحه بیشتر به درون گوشته فرو می رود شروع به ذوب شدن می كند. در این مرزها كوهها روی صفحه رویی همانند پوسته فشرده شده ، شكل می گیرند. برخی از كوهها آتشفشانی هستند كه در حین بالا آمدن ماگما از لیتوسفر تشكیل شده اند.
صفحه های اقیانوسی
گودال های عمیق در مرزها جائی كه دو صفحه اقیانوسی به سمت هم حركت می كنند، شكل می گیرند . یكی ار صفحات با فشار زیر دیگری می رود واین صفحه حین رفتن به درون گوشته ذوب می شود .یك خط از آتشفشان روی صفحه رویی نزدیك مرز ، همانطور كه ماگما از گودال داخل لیتوسفر بالا می آید، تشكیل می شود.
صفحه های قاره ای
در نواحی كه دو صفحه لیتوسفرقاره ای از سربه هم متصل هستند رشته كوه های بلندی شكل می گیرند. در مرز ، پوسته قاره ای روی هر دو صفحه فشرده می شود، ترك بر می دارد وبا فشار صفحات چروكیده می شود
همان طور كه صفحات حركت خود را به سمت یكدیگر ادامه می دهند، رشته كوه ها به دلیل اینكه تمام منطقه دچار بالا آمدگی می شود، بلند تر می شود.

سرخوردگی صفحات
تمام صفحه ها ازهم دور نمی شوند و یا به هم نزدیك نمی شوند، بلكه بعضی از صفحه ها در خلاف جهت یا به جهت یكسان ولی با سرعتهای متفاوت در كنار هم سر می خورند.در این نوع مرز صفحه ای كه ممكن است روی زمین ( خشكی ) یا زیر آب باشد هیچ لیتوسفر جدیدی ساخته یا تخریب نمی شود.
گودال های اقیانوسی
گودال هایی كه در مرزها ایجاد می شوند عمیق ترین مكانهای یافت شده روی سطح زمین می باشند .گودال ها ماریانا در اقیانوس آرام ، بطور یقین ترین گودال می باشند كه 10961 متر زیر سطح دریا عمق دارد واین عدد بزرگتر از ارتفاع قله اورست ، بلندترین قله جهان با ارتفاع 88متر بالاتر از سطح دریا، است.

علت بروز زلزله چیست ؟
زلزله زمانی اتفاق می افتد كه سنگهای ناحیه ای از پوسته جامد زمین مقاومت خود را در مقابل خود را در مقابل نیروهائی كه از داخل زمین به آنها وارد می شود از دست داده و بطور ناگهانی شكسته شوند وشكستگی توام با جابجائی سنگها را گسل نامیده وتكانهای ناشی از آنرا زمین لرزه می گویند .
بنابراین امروزه مهمترین علت زلزله را نیروهائی می دانند كه از درون زمین منشا گرفته و پس از تجمع باعث شكسته شدن ناگهانی لایه های سنگی می شوند و در نتیجه حركت لایه ها در محل گسل باعث لزره می شود.
البته علل دیگری در بروز این حادثه وجوددارند از قبیل لغزش لایه های زمین ، ریزش غارها ،ریزش بهمن انفجار گلوهای توپ ،انفجار مین كه می توانند در ابعاد محدودی ایجاد زمین لرزه نمایند.

بطور كلی عوامل كه ایجاد زلزله می كنند بر سه گونه اند و برحسب اینكه كدامیك از این سه عامل موجب زلزله شده باشند زلزله را بدان اسم می نامند این سه گونه زلزله به قرار زیر است:
1- زلزله رمبشی ( سقوطی ) این زلزله مربوط به شكستگی وفرو ریختن حفره ها و غارهایی است كه در توده های بزرگ سنگهای آهگی بر اثر انحلال آهك در آبهای نافذ ایجاد می شوند. گاهی اوقات بر اثر انحلال گچ ونمك در زمینهای كه از مارنهای گچی بوجود آمده اند تولید می شوند. ( به سنگ آهنگی كه بیش از 35% مواد رسی داشته باشد مارن گفته می شود ) وسعت تاثیر این گونه زلزله ها خیلی كم است . وعمق كانونشان نیز كم می باشد اما برعكس خرابیها و خسارتهای ناشی از آنها خیلی زیاد می باشد.

2- زلزله های آتشفشانی : زلزله ممكن است بر اثر انفجار ویا خروج گازهای متراكم در مجاور كوههای آتشفشان ایجاد شود. این زلزله ها همیشه پیش از آتشفشان ویا همزمان با آن وقوع می یابند و نسبتاً شدید می باشند. زلزله های آتشفشانی اغلب مخرب و ویران كننده اند منطقه تاثیر آنها زیاد وسیع نیست و عمق كانون آنها نیز كم است .

3- زلزله های زمین ساختی : زمینهایی كه زیاد در معرض زلزله می باشند آنهایی هستند كه در زیر انها طبقات زمین در حال حركت و جنبشند. هر تغییر ناگهانی درسرعت این طبقات متحرك تولید لرزشی در زمین می ند به این لزله ها كه مربوط به جنبش های زمین ساختی زمین است زلرله های زمین ساختی می گویند. تعداد آنها خیلی بیشتر از دو نوع دیگر زلزله است و اغلب بسیار شدید وتولید خرابیهای زیاد می كند برای زلزله های زمین ساختی دو علت متمایز از هم می توان ذكر كرده
الف- حركتهای تعادلی: برخی از زلزلهای امروزه در مناطقی ایجاد می شوند كه با حركتی خیلی آرام به طور قائم بالا یا پایئن می روند این حركت قائم به واسطه واكنش حركتی است كه برای برقراری وضع تعادل بوجود می آید.

قاره های بزرگ بر روی محیط سیال خمیری شكلی شناورند و ریشه آنها بیشتر در این محیط فرود می رود. تعادلی برقرار می باشد هرگاه وزن قاره بواسطه عمل فرسایش تغییر كند این تعادل بهم می خورد وموجب بالا آمدن ویا پایین رفتن آن می شود . بهترین نمونه برقرار شدن وضع تعادل را امروزه در كرانه های دریای بالتیك وكانادا می توان مشاهده كرد. این نواحی بر اثر از بین رفتن یخهای یخچالهای اوایل دوران چهارم زمین شناسی كه ضخامت آنها به چندین صدمتر می رسیده است سبك گردیده و در نتیجه از آب خارج شده اند وهنوز هم این عمل خارج شدن ادامه دارد . زلزله های كرانه های كانادا و كرانه های دریای بالتیك ناشی از این امر است.
به این نوع زلزله ها زلزله های قائم گفته می شود.

ارتعاشات شدید زمین لرزه سال 1906 سانفرانسیسكو حدود 40 ثانیه به درازا كشید اگر چه اغلب جابه جایی در طول شكستگیها در همین زمان كم اتقاق افتاد، ولی تا بر قراری تعادل در سنگها پس از زمین لرزه اصلی معمولاً با تولید زمین لرزه های كوچكتری به نام پس لرزه ها همراه است با اینكه پس لرزه ها بسیار ضعیف تر از لرزه اصلی هستند اما گاهی سبب خرابیهای عمده در بناهای سست می شوند . ضمناً به زمین لرزه های اصلی اتفاق می افتند. پیش لرزه foeshock می گویند.شناخت این پیش لرزه ها در پیشگویی زمین لرزه های بزرگ و قریب الوقوع اهمیت دارد.

ب- جنبشهای كوهزایی : طبقات تدریجی فشار، كم كم وخیلی به آهستگی تغییر مكان پیدا می كنند این تغییر مكانهای تدریجی موجب جا به جا شدن طبقات رسوبی می گردند وتولید چین خوردگیها و گسلها را می كنند. در بعضی نواحی طبقات رسوبی برحسب جنس سنگهایی كه ازآن تشكیل گردیده اند تحت تاثیر فشارهای كوهزایی ، چین خوردگی حاصل می كنند .

در بعضی از نواحی دیگر طبقات مزبور تاب تحمل فشارهای كوهزایی را نمی آورند و در نتیجه در آنها به جای چین خوردگی ،شكستگی ایجاد می گردد در محل این شكستگی ها حركتهایی همراه با لرزشهایی نسبتاً شدید هستند به این حركتها كوهزایی می گویند منطقه تاثیر لرزهای ناشی از این حركتها كه به لرزهای كوهزایی موسوند متغیر است و كانون انها نیز در اعماق مختلف قرار گرفته است.
نیروهای زمین ساختی به آرامی سنگهای پوسته دو طرف گسل را مانند مدلهای تصویر شده در شكل مزبور تغییر شكل می دهند. تحت این شرایط درست مثل یك عصای چوبی ، سنگها خمش حاصل نموده وتا زمانی كه شكسته شوند، انرژی كشسانی زیادری را در خود ذخیره می كنند. سرانجام مقاومت مالشی نگاهداره سنگها به پایان می رسد و لعزش در ضعیف ترین نطقه (كانون) اتفاق می افتد و جابه جایی تنش را در امتداد گسل به نقاط دور وارد كرده و سبب جا به جایی بیشتر می شود تا اینكه قسمت اعظم انرژی ذخیره شده آزاد می شود . این گسیختگی سبب می شود تا سنگها فوراً به جای اول خود بازگردند . ارتعاشاتی كه مادر زمین لرزه می شناسیم نتیجه بازگشت ارتجاعی سنگها به شكل اولیه خود است . این «پس جهش » یا حركت فنر مانند سنگها ، توسط رد بازگشت كشسان نامیده شد زیرا رفتار ارتجاعی سنگ نظیر كشی است كه كشیده شده ورها می شود.
زلزله ای كه انسان می تواند آن را احساس كند زلزله های محسوس یا مهزلزله ای را كه به كمك زلزله نگار درك می شود زلزله نامحسوس یاكهزبزله می گویند.
هر حركت ناگهانی زمین تولید امواج لرزه ای می كند ولی درك ای واقعیت مهم است كه هر حركتی در یك نقطه فشار تولید می كند از جهتی بستگی به موقعیت این نقطه دارد. و كانون یا مركز اصل زلزله نقطه ای است كه شكستگی از آنجا شروع و انرژی آزاد می شود ودرواقع مركز درونی نیز گفته می شود اگر از مركز درونی مستقیماً خطی بر سطح زمین وصل شود نقطه مورد نظر مركز بیرونی یا سطحی زلزله می باشد.
ارتعاشات زلزله از مركز به اطراف انتشار پیدا می كند این ارتعاشات هر اندازه كه از آن دورتر می شوند ضعیف تر می شوند.
درمركز سطحی یا بیرونی لرزش زمین خیلی شدید است ولی هر اندازه كه از آن دور تر می شویم از شدت زلزله كاسته می شود. فاصله مركز درونی تامركز بیرونی زلزله راعمق كانون می گویند .

وبراین اساس دارای زلزله های كم عمق كه عمقشان كمتر از 50 كیلومتر میباشد زلزله های عمیق كه عمق كانون آنها بیش از 300 كیلومتر است.
بایستی توجه داشت كه هنگامی دركانونی واقع در یك نقطه از زمین زلزله ای رخ می دهد در زاویه های حدود 105تا 140 درجه نسبت به آن نقطه مستقیماً هیچ نوعی موجی از درون زمین دریافت نمی شود این فاصله را اصطلاحاً منطقه سایه یا آرامش گویند ودر بعضی موارد (103 الی 143)ذكرگردیده است.
منطقه تاثیر زلزله ناحیه ای است كه در آن زلزله قابل احساس باشد منطقه تاثیر در مورد زلزله های مختلف متفاوت بوده و درهر مورد به عوامحلی مثل شدن زلزله ، عمق زلزله ومحیطی كه امواج در آن منتشر می شوند بستگی دارد.

اگر نقاطی را كه درآنها زلزله باهم مساوی است به یكدیگر وصل كنیم . منحنی هایی بدست می آید كه به آنها منحنی های همزلزله می گویند.
منحنی های همزلزله های با یكدیگر بسیار متفاو هستند علت این امر این است كه جنس سنگها وساختمان پوسته جامد زمین در اطراف مركز زلزله یكسان ویكنواخت نمی باشد.

همانطور یكه قبلاً گفته شد معمولاً ودر شرایط یكنواخت هر قدر را از مركز سطحی ( بیرونی ) دورتر شویم از شدت زلزله كاسته خواهد شد. و هرگاه نقاطی را كه درآنها در یك زمان زلزله احساس می شود به یكدیگر وصل كنیم. منحنی های غیر منظم دیگری بدست می آید كه سرعت انتشار زلزله درسنگهایی كه جنس علت این امر نیز است كه سرعت انتشار زلزله در سنگهایی كه جنس آنها مختلف است فرق می كند وموجب می شود كه زلزله در زمان واحد به نقاطی كه فاصله آنها نسبت به مركز زلزله متفاوت است برسد.

زلزله های ضعیف و متوسط اغلب بر اثر یك ضربه به وقوع می پیوندند و مدت آنها نیز از چند ثانیه تجاوز نمی كند .اما زلزله های شدید و متعاقب آن یك یا چند ضربه شدید زمین را به شدت مرتعش می كند و سپس ارتعاش زمین كم شده و به تدریج خفیف می شود تا آنكه به كلی زمین به حال آرامش وسكون در آید.
ز لزله های گاهی ممكن است چندین ساعت دوام پیدا كند و در مورد بعضی نواحی مدت چند روز و چند هفته ممكن است زمین دارای لرزشهایی كه شدت آنها متغیر چند هفته ممكن است زمین دارای لرزشهایی كه شدت آنها متغیر باشد ادامه داشته باشد. این نوع زلزله هایی را كه مدتی طولانی ادامه می یابند دوره های زلزله های می نامند . البته باید توجه داشت كه پس لرزه های را نباید با دوره های زلزله اشتباه گرفت.

در این نوع زلزله ها به فاصله های مختلف متناوباً حركات شدید وخفیف تكرار می شود تكانهای زلزله های به خصوص درمجاورت مركز زلزله توام با صداهایی شبیه صدای رعد ویا صدای وزش باد یا صدای انفجار شدید می باشد این صداها گاهی پیش از وقوع زلزله و گاهی پس از آن به گوش می رسند وقوع بعضی از زلزله ها همراه با آثار نورانی است كه به شكلهای مختلف دیده می شوند این آثار به شكل برق ، جرقه های نورانی یا لكه های نورانی ظاهر می شوند.هنوز توضیح درستی درباهر علت پدید آمدن این آثار داده نشده است ولی تصور می رود كه این آثار براثر متصاعد شدن گازهای قابل اشتعال و التهاب انها هنگام زلزله ایجاد می شوند.

هرگاه كانون زلزله در زیر اقیانوس یایك دریای بزرگ باشد ارتعاشات بوجود می آیند و در زلزله های شدید حتی بیش از یك سال ادامه می یابند ودر بعضی موارد نسبتاً شدید ومخرب می باشند وموجب تلاطم امواج دریا می گردند. اثر زلزله در كشتیها به خوبی محسوس است اگر كشتی در حدود مركز بیرونی زلزله باشد به طور ناگهانی بالا وپایین می رود. درمنطقه مركز سطحی یا بیرونی زلزله سطح آب برجستگی پیدا می كند .هرگاه ضربه وارده به آب مروب باشد كشتی به طوری تكانهای شدید می خورد كه مسافرین كشتی تصور می كنند كشتی به یكی از سنگهای ساحلی برخورد كرده است اگر مركز بیرونی زلزله نزدیك ساحل باشد اغلب تولید خرابیهای زیادی می كند زیرا بر اثر بالا آمدن آب ساحل دریا و ساختمانهای ساحلی به كلی در زیر آب می روند و هنگام برگشتن آب دریا سیلی سهمگین بوجود می آید و با خود آنچه را كه در ساحل دریا قرار دارد به دریا می برد به امواج سهمگین دریا كه در اثر زلزله ایجاد می شوند سونامی می گویند.

معمولاً زلزله های رمبشی (سقوطی) و زلزله های آتشفشانی بیشتر تولید حركات قائم می كنند به این زلزله های مركزی نیز می گویند . زلزله های زمین ساختی كه به آنها زلزله های خطی نیز گفته می شود بیشتر به طور افقی موجب حركت زمین می شوند. زیرا كانون این دسته از لرزه ها كم و بیش در طول چین ها و سطوح گسلها قرار دارند . البته حركات انتشار و ارتعاش امواج بعلت نیروی فراوان وتكانهای شدید و سرعت زیاد بسیار پیچیده عمل می نمایند ولی بیشترین حركات زمین بصورت افقی می باشند.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

تحقیق سنگها و كانیها چطور شكل می گیرند ؟

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 تحقیق سنگها و كانیها چطور شكل می گیرند ؟ دارای 19 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد تحقیق سنگها و كانیها چطور شكل می گیرند ؟  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي تحقیق سنگها و كانیها چطور شكل می گیرند ؟،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن تحقیق سنگها و كانیها چطور شكل می گیرند ؟ :

سنگها و كانیها چطور شكل می گیرند ؟
بحث كلی : پوسته زمین تغییر می كند و باعث می شود كه سنگهای جدید شكل بگیرند و سنگهای قدیمی نیز تغییرمی كنند . این وقایع هنگامیكه ورقه ها به هم برخورد می كنند ، روی می دهد . یك كانی از برخی موادی كه هرگز زنده نبوده اند شكل گرفته است . كانیها بوسیله یك فرمول شیمیایی تقسیم بندی می شوند . كانیهای دیگری وجود دارد كه از اجزای موجودات زنده نظیر حیوانات و گیاهان تشكیل شده اند . این كانیها ، سوختها و گازها هستند . كانیها ممكن است بوسیله فرایندهای هوازدگی طبیعی تغییر یابند .

اذرین-سنگهای اذرین از ماگمای سرد شده تشكیل شده اند . ماگما سنگ مذابی است كه در اعماق زمین وجود دارد . به ماگمائی كه به سطح زمین رسیده است گدازه گفته می شود .

رسوبی- سنگهای رسوبی همزمان با قرار گیری رسوبات بر روی هم و سیمانی شدن انها تحت تاثیر وزن اب و لایه های رسوبی بالائیشان شكل می گیرند . این فرایند برای لایه هائی كه در كف حوضه رسوب كرده اند به مدت هزاران سال اتفاق می افتد .
دگرگون- سنگهای دگرگونی بواسطه حداكثر فشار و درجه حرارت از سنگهای رسوبی و اذرین تشكیل شده اند كه طی فرایندها كانیهای انها تغییر می كند .

سنگ رسوبی- هوازدگی اتفاق می افتدو سنگ از رسوبات تراكم یافته (تحت تاثیر فشار) بوجود می اید .
سنگ اذرین- از ماگما و یا گدازه سرد شده شكل می گیرد .

سنگ دگرگونی- گرما و فشار كانیها سنگهای اذرین یا رسوبی را تغییر می دهد .
سنگهای رسوبی و سنگهای دگرگونی هر دو تحت تاثیر فشارند .
سنگهای اذرین و سنگهای دگرگونی هم فشار وهم حرارت را تجربه می كند .

مباحث بیشتر:
سنگها بطور طبیعی از یك ، دو ویا تعداد بیشتری كانی تركیب شده اند . انها جامدات غیر زنده ای هستند كه در طبیعت یافت می شوند .
– مرمر از تغییر سنگ اهك تحت حرارت های بالا بوجود می اید . مرمر در مجسمه سازی استفاده می شده و امروزه به منظور سنگهای سقف و كف در ساختمان سازی بكار می رود . همچنین از قدیم در حمام ها بكار می رفته است .

– گچ (گل سفید) از اسكلت موجودات كوچك دریازی تشكیل شده كه تنها با چشم مسلح قابل مشاهده اند .
– سنگ اهك از پوسته های شكسته شده وجانداران كوچك دریایی تشكیل شده است . سنگ اهك در واقع جسم جامد سفید رنگی است كه رنگ دیگری در ان بكار نرفته است .

– الماس سخترین كانی شناخته شده است .
– كوارتزیت از دگرگونی ماسه سنگ در شرایط دما و فشار بالا ایجاد شده است . این سنگ به ارامی سرد شده و كریستالهای سفید رنگی دارد .
– اوپال از روم امده است ، اوپال سنگی است كه رنگهای متعددی دارد .
– فیروزه در حدود 3000 سال پیش توسط ازتك كشف شده و رنگ سبز ابی دارد .

– ماسه سنگ از دانه های ماسه ای كه در كف اقیانوس رسوب كرده اند شكل گرفته كه فشار زیادی را به هم وارد كرده اند .
– كوارتز آهن دار از طریق سرد شدن آهسته تشكیل می شود. اما صورتی رنگ با لكه های سفید است یا ممكن است شفاف، قهوه ای یا سیاه باشد.
– گرانیت سنگی است كه شما می توانید به اسانی ان را تشخیص دهید .
– ابسیدین سیاه رنگ و صاف است و تیزی كمی دارد .
– پومیس سنگ سفید، روشن رنگ و بمبی شكلی است.

– چوب سیلیسی شده قرمزویا قهوه ای رنگ است كه این رنگها سن نوارها را نشان می دهند كه اغلب شبیه به چوب می باشد .
– توف هنگامیكه اهك از اب موجود در نواحی كم باران نهفته می شود شكل می گیرد .
– گراول تكه سنگ، ابی ، خاكستری است ، كه سطح ناهمواری دارد .

– زغال سنگ كه طلای سیاه نیز نامیده می شود . میلیونهاسال عمر دارد . ان را به جهت سوخت و یا گرما می سوزانیم . انسان از اعصار گذشته زغال سنگ را استخراج می كرده است . زغال سنگ جسم سخت ، شكننده و سیاه رنگ است.

– قالب – بخش میان تهی كه بعد از تجزیه جانور دررسوب ایجاد می شود.
– نشانه – فسیلی اثری از یك موجود زنده است نظیر اثر پا كه در سنگ گذاشته شده است .
– قالب – فسیلی كه از رسوبات پر كننده یك قالب به وجود آمده است.

براى مطالعه وشناسایى سنگ ها لازم است اجزاى سازنده آنها یعنى كانیها را بشناسیم .با استفاده از بعضى از خواص فیزیكى كانى ها كه معمولاً نیاز به ابزارهاى پیچیده ندارد ،شما مى توانید برخى از كانیها را شناسایى كنید. در اینها مهمترین خواص فیزیكى كانیها را كه در شناسایى آنها موثر است. بررسى كنیم: 1-شكل بلور- تقریباً همه كانیها به صورت متبلور دیده مى شوند(شكل3-5).جسم متبلور،داراى نظم درونى سه بعدى است.

یعنى در آن، اتمهاى سازنده مطابق نظم معینى پهلوى هم قرار مى گیرند.در نتیجه ،بلور داراى سطوح صاف است وبه یالها وسطوح خارجى محدود مى شود. اگر ذرات شكر یاسنگ نمك را با ذره بین نگاه كنید،مى بینید كه داراى شكل هندسى منظم وسطوح صاف هستند.بلورها در اندازه هاى متفاوتى تشكیل مى شوند .گاهى بلورها به حدى درشت هستند

كه باچشم قابل مشاهده اند.در این صورت به آنها درشت بلور مى گویند .در بعضى موارد بلورها فقط توسط میكروسكپ قابل مشاهده هستند كه به آنها ریز بلور گفته مى شود وگاهى بلورها به حدى ریز هستند كه فقط با پرتوهاى x قابل تشخیص اند كه در این صورت به آنها مخفى بلور مى گویند،مانندكانیهاى رسى كه در تشكیل خاك شركت دارند. اندازه بلورها به شرایط تشكیل آنها بستگى دارد .هر چه براى تشكیل یك بلور زمان بیشترى صرف شده باشد ،بلور درشت تر مى شود.

نكته بسیار مهم وجالب در مورد بلورها آن است كه گرچه شكل واندازه ظاهرى آنها ممكن است متفاوت باشد اما زوایا بین سطوح مشابه آن در تمام بلورهاى یك كانى معین، یكسان وتغییر ناپذیر است.از این خصوصیت براى شناسایى كانیها استفاده مى شود. اندازه بلورها – در طبیعت گاهى بلورهاى عظیمى پیدا مى شود .بعضى از اقسام بریل كه یك كانى قیمتى محسوب مى شوندوزنى تا چندین تن دارد .بلورهاى ژیپس در كشور خودمان به اندازه هایى حدود 50 سانتیمتر یافت مى شود كه در دنیا بى نظیرند. بلورهاى مصنوعى –امروزه بلورهایى از كانیهاى گوناگون را به طور مصنوعى تهیه مى كنند

كه از بلورهاى طبیعى زیباترند وممكن است چندین برابر بلورهاى طبیعى باشند. از این بلورهاى مصنوعى در جواهرسازى ،پزشكى الكترونیك و;. استفاده مى شود.یكى از از مهمترین موارد استفاده از بلورهاى مصنوعى استفاده از بلورگارنت در ساختمان لیزرها ویا كوارتز در ساختن ساعت هاى دقیق است. 2- سختى- سختى كانیها را مى توان به عنوان مقاومت آنها در برابر خراشیده شدن به وسیله سایر اجسام تعریف كرد.

سختى كانى ها بیشتر به طرز قرار گرفتن اتمها در شبكه بلورین ونوع پیوندهاى اتمى در كانى بستگى دارد تا تركیب شیمیایى آنها؛به طور مثال ،در حالى كه الماس وگرافیت هر دو از كربن خالص ساخته شده اند ،اولى سخت ترین جسم ودومى جسمى بسیار نرم است،زیرا نیروى پیوندهایى كه اتم هاى كربن را در الماس به یكدیگر متصل مى كنند

به مراتب بیشتر از نیروهایى است كه اتمهاى هاى كربن را در الماس به یكدیگر متصل مى كند به مراتب بیشتر از نیروهایى است كه اتم هاى كربن را در گرافیت به هم وصل مى كند. براى تعیین سختى كانى ها از مقیاسى به نام مقیاس موس(Mohs) استفاده مى شود(از نام فدریخ موس كانى شناسى آلمانى).در این مقیاس نرم ترین كانى سختى یك دارد (تالك) وسخت ترین كانى، داراى درجه سختى 10 الست (الماس).هر كانى كه به وسیله كانى دیگر خراش بردارد نسبت به آن نرم تر است.

براى اطمینان از سختى اندازه گیرى شده ،باید درجه سختى را در جهان مختلف آزمایش كینم .به علاوه ،باید در خراشیدن وتعیین درجه سختى، عمل عكس را نیز انجام داد. 3 -جلا- توانایى كانى در منعكس ساختن،عبور یا جذب نور را جلا مى گویند. هر قدر انعكاس وانكسار نور از سطح كانى ویا سطح شكستگى آن زیادتر باشد، جلاى آن مشخص تر است. یكى از علل پدایش گرانى الماس جلاى زیباى آن است كه به جلاى الماسى معروف است .جلاى كانیها را مى توان به دو گروه فلزى وغیز فلزى تقسیم كرد.در جلاى فلزى (كه خاص بسیارى از كانیهاى فلزى است) نور، مانند سطح فلز براق به خوبى منعكس مى شود (مانند پیریت FeoS2) در جلاى غیر فلزى نور به خوبى منعكس نمى شود وبراى بیان آن از اصطلاحات گوناگونى استفاده مى كنند.

مثلاً‌:در جلاى فلزى نور به خوبى منعمس نمى شود وبراى بیان آن از اصطلاحات گوناگونى استفاده مى كنند. مثلاً: در جلاى شیشه اى براى نور به خوبى از كانى عبور مى كند (مانند كوارتز وهالیت) در جلاى الماسى ،نور در داخل الماس بازتابش كلى پیدا مى كند وسبب درخشندگى الماس مى شود. گاهى از منظره ظاهرى كانیها براى بیان جلاى آنها استفاده مى كنند واصلاحاتى مانند صمغى،چرب وابریشمى ،خاكى و..به كار مى برند. 4-سطح شكست (رخ)- طلق نسوز (میكا) به آسانى ورقه ورقه مى شود

حتى به كمك چاقو مى توان هر ورقه آن را به ورقه اى نازك تر هم تقسیم كرد. یك ضربه چكش به بلور كلسیت،آن را به صورت متوازى السطوح هاى كوچك در مى آورد.بلورهاى مكعبى نمك نیز به صورت مكعب هاى كوچك تر یعنى در سه جهت فضایى شكسته مى شوند.بعضى ازبلورها،به هنگام شكسته شدن در امتداد سطح یا سطوح معینى به سادگى از هم جدا مى شوندوبعضى دیگر فاقد این خاصیت اند،یعنى داراى سطح شكست ناصاف هستند(كوارتز).این خاصیت بستگى به نحوه پیوندهاى اتمها در جهات مختلف دارد

. هر قدر قدرت پیوند اتمى در امتداد سطوحى ضعیف تر باشد ،كانى در آن جهت آسان تر مى شكنند.فلدسپات ها در دوجهت ،نمك طعام در سه جهت قائم وكلسیت در سه جهت با زاویه قائمه رخ دارند. 5-چگالى نسبى- جرم نسبى كانیها را مى توان تا اندازه اى با درست گرفتن حجم هاى مساوى از آنها با هم مقایسه كرد

.اما راه دقیق تر ،تعیین چگالى نسبى آنها است.چگالى نسبى یك كانى را مى توان از تقسیم كردن چگالى یك كانى به چگالى آب به دست آورد. با این كار تعیین مى كنیم كه یك كانى چند بار از جرم آب حجم خود سنگین تر است.چگالى نسبى بیشتر كانى هاى سیلیكاتى كه بخش اعظم پوسته زمین را تشكیل مى دهند حدود 5/2 تا 5/3 است.چگالى نسبى زیادتر ،مربوط به كانى هایى است كه در تركیب خود عناصر سنگین مانند سرب، باریم و; دارند(گالنpbS با چگالى 5/7 وباریتBaSO4 با چگالى 5/4)

. مسلماً‌كانى هایى كه اتمهاى سازنده آنها به هم نزدیك تر وفشرده تر باشد.،چگالى نسبى بیشترى خواهند داشت (مانند چگالى نسبى الماس در مقایسه با چگالى نسبى گرافیت). 6- رنگ ورنگ خاكه- مى توان كانیها را از روى رنگ آنها نیز تشخیص داد ولى این قاعده كلى نیست. مثلاً‌كوارتز در اصل بى رنگ است،اما به رنگ هاى شیرى،بنفش زرد ودودى هم دیده مى شود. این رنگ ها مربوط به ناخالصى هاى موجود در كانى است. اما كانى هایى هم وجود دارند كه با رنگ خود به آسانى قابل شناسایى هستند مثلاً‌ یاقوت همیشه رنگ قرمز دانه انارى دارد،فیروزه به رنگ آبى فیروزه اى ،گرافیت همیشه سیاه ومالاكیت همیشه سبز دیده مى شوند.

رنگ گرد كانى ،گاهى در تشخیص كانیها موثر است. براى این كار كانى را به چینى بدون لعاب مى كشند واز روى خط رنگ خطى كه بر جاى مى گذارد نوع كانى را تشخیص مى دهند .چنانكه یكى از راههاى شناسایى طلا رنگ خاكه زرد طلایى آن است،ولى پیریت با رنگ وجلایى شبیه به طلا داراى رنگ خاكه سیاه است،یا آنكه اثر مانیتیت (Fe3o4) سیاه واثر هماتیت (Fe2o3) قهوه اى نمایان مى شود،در حالى كه ظاهر این دوكانى معمولاً‌سیاه است. 7- راههاى شناسایى دیگر- بعضى از كانیها مانند مس وطلا چكش خوارند،در صورتى كه گوگرد ترد وشكننده است

. بعضى كانیها مانند میكا(طلق نسوز) در برابر گرما مقاوم اند وبعضى مانند ژیپس،كدر وبه پودر سفید رنگى تبدیل مى شوند.هالیت(NaC1)مزه اى شور وسیلویت(KC1) مزه اى تلخ دارد. برخى از كانیها مانند مانیتیت خاصیت مغناطیسى دارندوبعضى مانند كائولینیت به زبان مى چسبند.برخى مانند گرافیت وتالك در لمس با دست حالت چرب دارند(در صورتى كه واقعاً چرب نیستند).

بعضى از واكنشهاى شیمیایى مى تواند در شناسایى كانیها مفید باشد،مثلاً كلسیت با اسید كلریدریك سرد ورقیق ودولومیت با اسید كلردریك سرد ورقیق ودولومیت با اسید كلریدریك سرد ورقیق ودولومیت با اسید كلریدریك گرم وغلیظ تركیب مى شوند وگاز CO2متصاعد مى كنند. زنگ شعلخ نیز در شناسایى بعضى از كانیها(در واقع عنصرى كه در تركیب دارند)موثر است.البته امروز كانى شناسان با وسایل جدیدى مانند میكروسكوپ پلاریزان، دستگاه اشعه ایكس؛میكروسكپ الكترونى وطیف سنجهاى نورى ،آسناتر مى توانند كانیها را تشخیص بدهند.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

تحقیق در مورد زمین شناسی اقتصادی

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 تحقیق در مورد زمین شناسی اقتصادی دارای 140 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد تحقیق در مورد زمین شناسی اقتصادی  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي تحقیق در مورد زمین شناسی اقتصادی،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن تحقیق در مورد زمین شناسی اقتصادی :

زمین شناسی اقتصادی
دید کلی
زمین شناسی اقتصادی شاخه‌ای از علم زمین شناسی است که پیرامون شرایط تشکیل مواد معدنی ، مورفولوژی و ریخت شناسی آنها ، بافت و ساخت آنها ، عوامل کنترل کننده پراکندگی مواد معدنی ، توجیه فنی و اقتصادی آنها و بلاخره تقسیم بندی ژنتیکی مواد معدنی بحث می‌کند. در رسیدن به اهداف فوق ، روشهای مختلف تجزیه مواد معدنی ، روشهای ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی و فرآوری مواد انجام می‌گیرد. همچنین در انجام پروژه‌های مختلف اکتشافی باید به مسائل زیست محیطی نیز دقت لازم را مبذول داشت.

مواد معدنی ، زیربنای اقتصاد و صنعت هر جامعه را تشکیل می‌دهند. بشر از همان آغاز آفرینش خود و در طول تاریخ ، بر حسب نیازمندیها و شناخت ، از مواد معدنی استفاده کرده است. اکنون نیز انسان ، از تمامی مواد معدنی به حالتها و شیوه‌های گوناگون ، بهره‌برداری می‌نماید. به عبارت دیگر ، همین مواد معدنی هستند که پاپه و اساس تمدن را تشکیل می‌دهند. زمین شناسی اقتصادی ، پایه و شالوده اکتشافات معدنی و کاربرد مواد حاصل از آن را تشکیل می‌دهد.

تاریخچه
از آغاز آفرینش ، انسان همواره از مواد پوسته زمین در جهت رفع نیازمندی‌های زندگی و دسترسی به رفاه بیشتر استفاده کرده است. سنگها و کانیهای غیر فلزی اولین موادی هستند که انسان اولیه آنها را به کار برده است. آثار بدست آمده از کاوشهای باستان شناسی حاکی از آن است که انسانهای اولیه از فلینت ، چرت و دیگر سنگهای سخت برای ساختن اسلحه و کندن غارها استفاده نموده‌اند و همچنین خاک رس و سنگ را برای ساختن ظروف گلی و اهرام شگفت انگیز مورد استفاده قرار داده‌اند.

ظهور انسان و اشیای دست ساز بشری در عصر پارینه سنگی (Paleolithic old stone age) در 750 هزار سال پیش از میلاد آغاز گشته است. بر اساس مطالعات باستان شناسی ، طلا Au نخستین فلزی بوده که بشر به صورت خالص از رودخانه‌ها جمع آوری نموده و مس نیز نخستین فلزی است که انسان قادر به ذوب آن شده است. در مورد تاریخ استفاده از مس نظرات ضد و نقیضی دیده می‌شود. گروهی استفاده از آن را در حدود 20 هزار سال پیش از میلاد ، و عده‌ای تاریخ استفاده آن را به حدود 12 هزار سال پیش از میلاد و به کشور مصر نسبت می‌دهند.
سیر تحولی و رشد
• بر طبق نوشته‌های هرودت ، یونانیان در سالهای 420 تا 384 قبل از میلاد از رگه‌های کوارتزی برای کشف ذخایر طلا استفاده نموده‌اند.

• ابو علی سینا ، فیلسوف و دانشمند ایرانی ( 1037 ـ 980 میلادی ) اولین کسی به شمار می‌رود که مواد معدنی را تقسیم نموده است. این رده بندی شامل سنگها ، فلزات ، سولفورها ، نمکها و ترکیبات دیگر می‌باشد.

• اولین نظریه در مورد منشأ مواد معدنی توسط جورج اگزیکولا در سال 1556 ارائه شد. این دانشمند به کمک مطالعات دقیق انجام شده روی ناحیه معدنی ارزبرگ آلمان ، چگونگی تشکیل این ذخیره را به طور سیستماتیک بیان نمود. در قرن هیجدهم مجددا پژوهشهایی در زمینه چگونگی تشکیل مواد معدنی به خصوص در منطقه ارزبرگ آلمان توسط دلیاس ( 1770 ) ، هنگل (1725) ، زیرمن (1746) انجام شد.

• در اواخر قرن هیجدهم ، ورنر از آلمان و جیمز هاتن از اسکاتلند ، دو نظریه متفاوت در مورد منشا مواد معدنی ارائه دادند و بحثهای زیادی در این باره آغاز گردید. ورنر در سال 1775 نظریه نپتونیست را ارائه نمود. بر طبق این نظریه سنگهای رسوبی و سنگهای آذرین و حتی رگه‌ها از طریق ته‌نشینی در اقیانوس به وجود آمده‌اند. هاتن نیز در سال 1778 نظریه پلوتونیست را پیشنهاد کرد. وی ضمن رد کردن نظریه ورنر ، معتقد بود که سنگهای آذرین و مواد معدنی مذاب از اعماق زمین منشا گرفته‌اند.

• در اواخر قرن نوزدهم ، دانشمندان آمریکایی و اروپایی در مورد نحوه تشکیل مواد معدنی نظریه‌های مختلف دیگری ارائه داده‌اند. مطالعه و پژوهشهایی که تا کنون در زمینه منشا و چگونگی تکشیل کانیها توسط دانشمندان انجام شده موجب ارائه تئوریهای جدید شده که اکتشاف مواد معدنی را در تمامی مراحل کم هزینه‌تر ، آسانتر و با موفقیت آمیزتر نموده است.

برخی ساکنان اولیه ایرانیان را نخستین ذوب کنندگان و استفاده کنندگان از فلز مس تصور می‌کنند و تاریخ آن را به حدود 9 هزار سال پیش از میلاد می‌دانند. با این حال ، به نظر بسیاری از باستان شناسان استخراج و ذوب مس توسط ساکنان اولیه ایران و در محلی به نام تل ابلیس صورت گرفته است. بر اساس شواهد باستان شناسی و معدن کاری قدیمی ، مرکز ، شرق و شمال ایران دارای کهن‌ترین پیشینه فلزگری می‌باشند. اواخر هزاره هفتم در ایران را مرحله گذر از عصر نو سنگی به عصر فلزات می‌دانند، در حالی که عصر نو سنگی در اروپا تا هزاره چهارم ادامه داشته است.

رده بندی کانسارها
امروزه سه رده بندی برای کانسارها مودر استفاده قرار می‌گیرد که ممکن است با توجه به شرایط خاص یک کانسار ، یکی بر دیگری ترجیح داده شود. این رده بندیها بصورت زیر می‌باشد:

• رده بندی نیگلی کانسارها ( 1929 ):
o کانسارهای نفوذی
o کانسارهای آتشفشانی

• رده بندی کانسارها توسط اشتایدرون:
o کانسارهای نفوذی و ماگمایی
o کانسارهای پنوماتولیتی
o کانسارهای گرمابی
o کانسارهای حاصل از گازها و بخارات درونی که به مناطق سطحی راه می‌یابند.

• رده بندی کانسارها توسط لیندگرن:
o تجمع کانیها در اثر انجام واکنشهای شیمیایی
o تغییرات و تجمع مکانیکی مواد معدنی
کاربرد مواد معدنی
مواد معدنی به حالتهای مختلف به مصرف می‌رسند که مهمترین آنها عبارتند از:

• بصورت عنصر
• بصورت کانی
• بصورت بلور
• بصورت سنگ
زمین شناسی اقتصادی در ایران
تاریخچه استفاده از فلزات در ایران :

در مورد تاریخ استفاده از مس نظرات ضد و نقیضی دیده می شود. گروهی استفاده از آن را در حدود 20 هزار سال پیش از میلاد، و عده ای تاریخ استفاده آن را به حدود 12 هزار سال پیش از میلاد و به کشور مصر نسبت می دهند. برخی ساکنان اولیه ایران را نخستین ذوب کنندگان و استفاده کنندگان از فلز مس تصور می کنند و تاریخ آن را به حدود 9 هزار سال پیش از میلاد می دانند. با این حال، به نظر بسیاری از باستان شناسان استخراج و ذوب مس توسط ساکنان اولیه ایران و در محلی به نام تل ابلیس صورت گرفته است.

براساس شواهد باستان شناسی و معدن کاری قدیمی، مرکز، شرق و شمال ایران دارای کهن ترین پیشینه فلزگری می باشند. اواخر هزاره هفتم در ایران را مرحله گذر از عصر نوسنگی به عصر فلزات می دانند، در حالی که عصر نوسنگی در اروپا تا هزاره چهارم ادامه داشته است.
در سال 1966 در فرانسه مجسمه گوسفندی از فیروزه ساخته شده بود و در موزه ای به عنوان هنر 7000 ساله ایران، به تماشای همگان گذاشته شد و این موضوع نشان از آن دارد که تاریخ استخراج و به کارگیری فیروزه در ایران، به بیش از 7000 سال پیش می رسد

. همچنین کوره های قدیمی ذوب فلزات و سرباره های باقیمانده آنان، در دامنه رشته کوه های زاگرس و البرز تا کویر یزد، کرمان ، قم ، کاشان ، خراسان و همچنین در دامنه رشته کوههای بلوچستان مانند سرباره های معدنی مس چهل کوره و معادن متروکه سرب و روی بین ناحیه خارستان و بید ستر تفتان حاکی از مهارت نیاکان ما در امر استحصال فلزات از مواد معدنی دارد.

وجود کلمه aios به معنی فلزات در زبان هند و اروپایی، نشان دهنده این است که تمدن هند و اروپایی پیش از مهاجرت، به عصر فلزات رسیده اند. این کلمه در لاتین aes به معنی مفرغ و مس و در سانسکریت به ayas یعنی آهن تبدیل شده است. واژه آهن در زبان پارسی مشتق از آسن asen (در زبان کردی) می باشد که واژه های آیزن eisen (آلمانی) و آیرون iron (انگلیسی) از آن مشتق شده است.

از آغاز هزاره سوم پیش از میلاد، در نوشته های دوره های پادشاهی سومری، بابلی و ایلامی اغلب از پیشرفت های ایرانیان در زمینه صنعتی ، معدنی و بازرگانی یاد داشته است. در این مراکز صنعتی، فلزگرایی و سفالگری – صنعت سنگ صابون و سنگ مرمر، رونق فراوانی داشته است و همچنین در کارگاههای آنها سنگ های نیمه قیمتی چون عقیق ، سنگ لاجورد و فیروزه تولید، شده است.

آغاز عصر مفرغ (برنز) در ایران، درست همزمان با 2 هزار سال پیش از میلاد بوده است. کشف مفرغ موجب ساخت بیشتر اشیای فلزی و تقاضای روزافزون مواد خام شد. احتمال می رود که معدن قلع ده حسین در نزدیکی شازند در این زمان شناخته شده باشد. بین سالهای 1000 تا 2000 میلادی، فلز آهن نیز در ایران به کار گرفته شد. کاربرد عمومی فلز آهن، در جنگاوری و کشاورزی، اوضاع تجارت را در آغاز هزاره اول تغییر داد زیرا این تجارت بر پایه خرید و فروش مس و فلزاتی بود که با مس ترکیب می شوند. احتمال می رود که کانسارهای آهن شاه بلاغ (جنوب زنجان)، ماسوله و گل گهر در این برهه از زمان شناخته شده اند.

در نیمه دوم هزاره اول پیش از میلاد، با تاسیس دولت نیرومند هخامنشی، شناخت زمین و بهره برداری از ثروت های نهفته آن، روبه گسترش نهاد و استخراج مس، طلا، نقره، سرب، روی و دیگر فلزات به فراوانترین حد خود رسید. ایرانیان در این زمان، از آهن در تهیه پولاد استفاده می کردند و در تهیه جنگ افزار و ساختن پل استفاده می نمودند

و سپس این پل ها را با قیر اندود می نمودند که هنوز هم بدون زنگ زدگی باقی مانده اند. همچنین برای استحکام ساختمان های تخت جمشید و پاسارگاد، از آهن و سرب استفاده شده است. در این دوره طلا و نقره نیز کاربرد فراوانی داشته است و تصور می شود که معادن طلای زرشوران تکاب، زرین اردکان یزد، کوه زر دامغان، کوه زر تربیت حیدریه، قلعه زری بیرجند، سرب و روی کوه سورمه فیروزآباد، آهن نیریز و فیروزه نیشابور در این دوره ایجاد شده اند.

در دوره ساسانیان کانسارهای سرب، روی، مس، طلا و آهن زیادی شناخته شده اند. یشتر اشیاء و ابزار فلزی که در حفاریهای باستان شناسی به دست آمده، متعلق به دوره ساسانی می باشد و از جمله معادنی چون سرب و نقره نخلک، سرب و نقره خارستان و سرب و نقره آهنگران ملایر قابل اشاره است.

با حمله اعراب به ایران، فعالیت های معدنی زمانی را به انحطاط گذراند. اما در سده های سوم و چهارم که به نام دوره رنسانس اسلام نامیده شده است، صنایع فلزی و معدن کاری بتدریج رونق نهاد.

در دوره صفویان استخراج از معادن زیرزمینی انجام گرفت و در این دوره قلع در این یافت نمی شد اما آهن و فولاد، طلا و نقره به مقدار زیادی استخراج می شد. در دوره قاجاریه و به ویژه زمان امیرکبیر، اقداماتی برای بهره برداری از معادن طلا به عمل آمد. از معدن طلای موته در نزدیکی دلیجان در این دوره نیز بهره برداری شده است.

آرسنیک به مقدار زیادی به صورت زرنیخ زرد و قرمز در کردستان و حوالی قزوین دیده شد. همچنین گوگرد، نمک طعام، شوره و زغال سنگ به صورت معادن روباز یافت شدند. در این دوره نفت و سنگ نمک از جزیره قشم، گل اخری در جزیره هرمز و ابوموسی، گوگرد در شرق و غرب بندرلنگه و فیروزه در نیشابور یافت شدند.

در اوایل سده چهاردهم هجری خورشیدی، با پیدایش ثبات اوضاع سیاسی در ایران، برنامه هایی در جهت صنعتی شدن کشور انجام گرفت مانند احداث مجتمع ذوب آهن و ذوب مس و کارخانه های بافندگی، قندسازی و سیمان

نخستین فعالیت های معدنی از سوی دولت در حدود 1313 در مناطق انارک و شمشک آغاز گشت. در سال 1316 معدن زغال سنگ گلندرود (در استان مازندران) گشایش یافت. همچنین معادن سرب و روی در حوضه های انارک – اصفهان – یزد، معادن مس عباس آباد و زنجان نیز مورد اکتشاف و بهره برداری قرار گرفتند. در سال های بین 1340 – 1332 مطالعات زمین شناسی توسط شرکت های نفت در پهنه های رسوبی تمرکز یافت و امکان وجود نفت و گاز در آنها مورد ارزیابی قرار گرفت.

آنومالی ها و موارد استفاده از آنها
در زمین شناسی اقتصادی با عنایت به روشهای ژئوفیزیکی، ژئوشیمیایی و با تجزیه مواد معدنی، آنومالی ها Anomalys شناسایی می شوند. موارد استفاده این گرایش در:
• جستجو برای یافتن منابع نفت ، آب و گاز .
• جستجو برای یافتن کانسارهای فلزی و غیرفلزی
• بررسی مسائل زیست محیطی مرتبط با پروژه های اکتشافی می باشد.

با گذشت زمان نیاز به اکتشاف توده های کانساری عمیق و پنهان بیشتر شده و در این صورت می توان گفت که افزایش قیمت فلزات مورد نیاز در صنعت، کانسارهای با عیار پایین به صورت اقتصادی در می آید.
به عنوان مثال در حدود چند دهه پیش کانسارهای مس کمتر از 5/1% در تن اقتصادی نبودند اما با گذشت زمان کانسارهای مس تا حدود 54/0% نیز اقتصادی تلقی می شوند.
این عوامل بستگی مستقیم با عرضه، تقاضا و قیمت فلزات و غیرفلزات و منابع نفت و گاز در بازار جهانی دارد و در مدت زمان کوتاهی قابل تغییر است.
پی جویی و اکتشاف منابع طبیعی مختلف اهمیت زیادی دارد زیرا هنگام بالا بودن تقاضا، می توان استخراج بیشتری از مواد معدنی را داشت.
با آغاز جنگ جهانی دوم و دهه 1950 در کانادا و ایالات متحده امریکا روشهای مدرن ژئوشیمیایی در اکتشاف مورد استفاده قرار گرفت.
علت گران بودن هزینه اکتشاف در ایران
در کشور ما گران ترین بخش اکتشاف، حفاری است و گاه قیمت اکتشاف در کشور ما، از کشورهای غربی گران تر تمام می شود.

علت این مسئله این است که ماشین آلات حفاری، همگی تولید خارج است و معمولا در کشور تولید نمی شود. با این حال به نظر می رسد که مسایلی چون وقت کشی در هنگام حفاری ، نبود تجربه کافی و تجربه اندک کاردانان و کارشناسان حفاری، نقش بیشتری در افزایش هزینه حفاری داشته باشد.

در زمینه اکتشاف، از نظر نیروی متخصص و تحصیل کرده و پژوهشگر در بخش زمین شناسی و اکتشاف مشکل اساسی وجود ندارد و تقریبا تمامی روش ها و مدل های جدید اکتشافی را متخصصان و پژوهشگران این بخش به خوبی فرا گرفته اند و به صورت نظری در دانشگاه ها تدریس می شود.

اما آنچه که امروزه در این بخش در ارتباط با علم روز کمبود داریم، نبود نقشه های فلز زایی است که خطوط کلی اکتشاف را مشخص می کند و نبود یک مرکز سازمان یافته از پژوهشگرانی که مسایل کلی اکتشاف را طراحی کرده و نقاط ضعف و قوت آن را نقد و ارزیابی کنند و همچنین نبود بانک اطلاعات معدنی و زمین شناسی که همه اطلاعات موجود را در یک مرکز جمع آوری کند.

همچنین ابزارهای اکتشاف شامل نرم افزارها و سخت افزارهای جدید اکتشافی و نیز به روش ماهواره ای، تجهیزات رایانه ای، ژئوفیزیکی و نیز دستگاه های آزمایشگاهی برای تجزیه نمونه های معدنی و نیز وجود نیروی متخصص و ماهر برای استفاده از دستگاه های خریداری شده، از نیازهای ضروری ایران است که از این لحاظ، با کشورهای معدنی دنیا فاصله زیادی دارد. در همین راستا، دانش وضعیت تولید فروکروم، فرومنگنز و فرومولیبدن موجود است.

در ایران با توجه به ان که بسیاری از ذخایر فلزی دیگر مانند تیتانیم ، کروم، آنتیموان و ; وجود دارد، هنوز دانش فنی و صنعت استحصال آنها در کشور وجود ندارد و یا بین نسبت تولید و میزان ذخایر ارتباط منطقی دیده نمی شود.

همراه با پیشرفت های فناوری، عیار اقتصادی بهره برداری در حال پائین رفتن است.
دانش ما با جایگزین کردن مواد، تغییر در حالت تبلور، بالا بردن ویژگی های فیزیکی از بار مصرف مواد خام به شدت کاسته می شود.

گذر از لامپ و خازن به IC، ریز پردازشگر و پس از آن مواد هوشمند و یا علم سرامیک و رشد بلورها، همه نشان دهنده تلاشی در راه ناهمسان کرده رشد فناوری و مصرف مواد دارند.

اغلب کالای معدنی، اکنون در مقایسه با تورم جهانی بسیار ارزان تر از هر زمان دیگر به فروش می رسد.
به طور کلی طی سالهای متمادی، بهای بیشتر مواد معدنی با تورم پیش نرفته است.
تنها بهای گاز طبیعی، طلا ، کبالت ، الماس ، گوهرها، ورمیکولیت ، احتمالا نیکل ، منگنز و آرسنیک بین سالهای 1960 تا 1995 از تورم پیشی گرفته اند.

در حقیقت، قیمت کالای معدنی تابعی از تغییرات کوتاه مدت عرضه و تقاضا بوده و غالبا از آن به عنوان تقاضا بوده و غالبا از آن به عنوان تقاضای حاشیه ای یاد می شود.
اثرات کوتاه مدت می تواند ناشی از اتفاقات می باشد که باعث جایگزینی مصرف مواد در یک کاربرد مهم شده و یا در نتیجه تغییر دولت در یک کشور عمده تولید کننده باشد.
همین روندهای دراز مدت، این واقعیت ها را از نظر پنهان می کند.

به طور کلی، کانسارهایی که تا ژرفای حدود 200 – 100 متری قرار دارند، با توجه به نوع کانسار و میزان ذخیره و دیگر ویژگی های معدنی به روش روباز و کانسارهای موجود در ژرفای بیشتر، با روش های زیرزمینی استخراج می شود.

کانسار هایی که در آنها کانه و باطله مخلوط است، با استفاده از روش های کلی، ولی مناطق غنی از کانه، غالبا با روش های گزینشی استخراج می شود.

در روش های روباز به طور معمول فرصت استفاده از روش های انتخابی کمتر پیش می آید. به طور کلی، هر چه ژرفای معدن کاری بیشتر شود، هزینه ها و دشواری آن افزایش می یابد.
به طور کلی در شرایط کنونی، حجم تولید روزانه از عوامل مهم اقتصادی می باشد. برای بالا رفتن مقدار تولید، معدن کاری روباز توسعه می یابد. در ایران ، معادن آهن (چغارت، چادر ملو، سنگان و 😉 اغلب معادن بزرگ و فعال سرب و روی (انگوران، کوشک، ایران کوه، عمارت و;)، معادن مس پورفیری و همچنین بسیاری از معادن دیگر و همه ذخایر غیرفلزی، به روش روباز استخراج می شود و اغلب معادن کوچک فلزی و زغال سنگ کشور، به روش زیرزمینی استخراج می گردند و معدن کاران ایرانی، تجربه خوبی در استخراج معدن روباز و زیرزمینی دارند.

چگونگی تولید فلز از کانسنگ
تولید فلز از کانسنگ، معمولا در یک فرآیند دو مرحله ای انجام می شود. در بیشتر کانسنگ های کبالت ، مس ، کروم ، آهن ، نیکل ، سرب ، قلع و روی این مرحله شامل تولید کنسانتره ای است که عمدتا متشکل از کانه فلزی است که این فرآیند را تغلیظ می نامند.
کانی های زائد به روش های گوناگون جدا و دور ریخته می شود. سپس کنسانتره را به روش شیمیایی جدا کرده و فلز مورد نظر را از کانه فلزی جدا می کنند. این مرحله، مرحله شیمیایی نامیده می شود.

در بیشتر کانسنگ های آلومینیوم و برخی از کانسنگ های اورانیوم ، وانادیوم ، طلا و دیگر کانسنگ ها هیچ گونه کنسانتره ای تولید نمی شود، بلکه فلز را مستقیما از کانسنگ به دست می آورند.

دانش فنی و صنعت کنسانتره بسیاری از مواد معدنی فلزی و غیرفلزی، در ایران موجود است که به طور اختصار به آنها اشاره می شود.

در ایران، کانسنگ های فلزی آهن، مس، سرب و روی، مولیبدن ، منگنز ، کنسانتره می شوند و عیار آنها با توجه به استاندارد های مورد قبول، افزایش می یابد.
کنسانتره سرب و روی و مس در ایران یک صنعت نسبتا جاافتاده است و چندین کارخانه کنسانتره سرب و روی و مس در ایران احداث شده است.

ساخت اغلب تجهیزات مکانیکی و دانش راه اندازی آن در کشور موجود است.
کنسانتره سازی کانسنگ های آهن و منگنز در ایران مرسوم شده است و راه تکاملی خود را طی می کند و هم اکنون در پاره ای از معادن انجام می شود. همچنین در کارخانه چادرملو که اماده سازی کانسنگ آهن برای ذوب صورت می گیرد، آپاتیت از کانسنگ فرآوری می شود.

با این حال، دانش فنی و صنعت فرآوری و کنسانتره کانسنگ های تیتان ، کروم و بسیاری از مواد معدنی را هنوز در ایران نداریم.

کانی های صنعتی نسبت به فلزات به فرآوری کمتر نیاز دارند. فرآوری این کانی ها، به طور عمده به پرعیار سازی آنها محدود می شود. برخی از کانی های صنعتی مانند شن و ماسه، فقط به شستشو و دانه بندی احتیاج دارند.

در اینجا به فرآوری برخی از کانی های صنعتی و سطح فناوری آنها پرداخته می شود.
فناوری استحصال و تولید فلز از کانسنگ و یا کنسانتره در مقایسه با فناوری فرآوری، پیشرفته تر، پیچیده تر و گران تر است و در عوض، محصول به دست آمده ارزش افزوده بیشتری دارد.

ایران در حال حاضر، دانش فنی و صنعت استحصال فلزات آهن، مس، سرب، روی، طلا، آلومینیوم از کانسنگ یا کنسانتره آنها را دارد.
درصد بالایی از فلزات در حال استخراج در سنگ های رسوبی یا کانسنگ های رسوبی دگرگون شده یافت می شوند

شباهت اکتشاف فلزات با اکتشاف نفت و گاز
اکتشاف فلزات دارای نکات مشترکی با اکتشاف نفت و گاز می باشد. از جمله این که در گذشته بیشتر امور اکتشافی منابع طبیعی (فلزات – نفت و گاز) منوط به مطالعه بیرون زدگی های سنگی یا رخنمون ها Out crops و یافتن کانی های سنگین Heavy Minerals در مسیر رودخانه ها بوده است.
نتیجه این امور یافتن معادن و کانسارهای مختلف در مناطق مختلف جهان بوده است. از جمله نشت نفت و قیر در بعضی از حوضه های نفتی به صورت رخنمون هایی قابل رؤیت بوده است.
اما در حال حاضر، دوران یافتن منابع طبیعی مختلف براساس مشاهدات عینی به پایان رسیده است و به کاربردن روشها و متدهای جدیدتر و خلاقیت بیشتر برای کشف منابع طبیعی جدید مورد نیاز است.

به کارگیری ابزار و متدهای مدرن مانند متدهای هوایی air borne، استفاده از عکسهای ماهواره ای (دورسنجی Remo to sensing)، نمونه برداری و آنالیز نمونه ها با روش های مختلف و ابزار داده پردازی مدرن الکترونیک باعث تفسیرهای بهتر و دقیق تر و مفیدتری در امر اکتشاف می شود.

بهر حال فاکتور اصلی و هدف نهایی یافتن یک آنومالی Anomaly شیمیایی در یک منطقه می باشد که نشان دهنده وجود کانسارهای اقتصادی است.
قبل از انجام هرگونه کار صحرایی باید منابع موجود و قابل دسترسی به طور دقیق مورد بررسی قرار گیرد تا بتوان بدین وسیله پی سنگ را مشخص نموده و اطلاعاتی راجع به سنگ های پوششی روی پی سنگ آورد.

همچنین بایستی انواع گیاهی، آب و هوا و مسائل زیست محیطی منطقه مورد مطالعه نیز کاملا بررسی شود.
با استفاده از نقشه های 1:100000، 1:50000 و 1:25000 عناصر موجود در سنگ تعیین شده و اطلاعات اکتشافی اقتصادی، ژئوشیمی ، تکتونیک ، ژئوفیزیکی و ; بدست می آید.
پی جویی ژئوشیمیایی و بررسی سنگ ها، آب ها، خاک و گیاهان موجود در میدان ژئوشیمی در طول یک مقطع یا روند ساختاری صورت می گیرد.

مهاجرت عناصر شیمیایی براساس فعالیت های تکتونیکی با مقیاس بزرگ، فعالیت های ماگمایی موجود در پوسته زمین ، انرژی خورشیدی، انرژی درونی زمین، نیروی ثقل و خواص ذاتی عناصر امکان پذیر می باشد.

عامل اصلی تفاوت عناصر در محیط های طبیعی، تفاوت در مهاجرت و قابلیت تحرک عناصر می باشد.
در اکثر بررسی های ژئوشیمیایی دقت اهمیت بیشتری نسبت به صحت نتایج دارد زیرا چنانچه دقت پائین باشد،
آنومالی های ضعیف قابل تشخیص نخواهند بود. اما چنانچه هدف مقایسه نتایج بدست آمده با بررسی های دیگر و یا مقایسه با منابع علمی و اکتشافی باشد، در این حال نتایج دقیق و صحیح لازم است
عوامل موثر در اقتصادی شدن مواد معدنی
• ارزش ماده معدنی: که مهم ترین عامل تعیین کننده اقتصادی بودن یک ماده معدنی است و تابع عواملی چون عرضه، تقاضا و مسائل سیاسی می باشد.

عوامل مؤثر در پیشرفت در زمینه اکتشاف ماده معدنی به شرح ذیل می باشد:

الف – پیشرفت در زمینه اکتشاف که بدین وسیله منشاء محیط و چگونگی تشکیل ماده معدنی شرح داده می شود.

ب- مطالعات علمی پیرامون کشف ذخایر اقتصادی.

ج- استفاده از متدهای پیشرفته ژئوفیزیکی و ژئوشیمیایی که بدین وسیله مواد معدنی بخشهای عمیق زمین نیز به خوبی شناسایی می شوند.

د- پیشرفت در زمینه صنعت تغلیظ و تصفیه که باعث استفاده بهینه از مواد معدنی موجود می باشد.

بعنوان مثال امروزه با توجه به پیشرفت علم و انقلاب تکنولوژیک در صدد هستند که با استفاده از باکتریها، از باطله معادن فلزات را بازیافت نمایند.
• عیار ذخیره و توناژ آن:در زمین شناسی اقتصادی بررسی های لازم بر روی عیار و توناژ یک ذخیره انجام می شود تا مشخص شود که آیا بهره برداری از این ماده معدنی اقتصادی می باشد یا خیر/

بعنوان مثال ذخایر رگه ای دارای عیار بالاتری نسبت به ذخایر پورفیری هستند اما چون در اعماق زیاد می باشند، استخراج آنها به صورت زیرزمینی بوده و هزینه زیادی دارد در حالی که در ذخایر پورفیری، استخراج به صورت روباز و با هزینه کمتری انجام می گیرد.
• شکل ذخیره:شکل ذخیره ارتباط مستقیم با روش استخراج ماده معدنی دارد.
چنانچه ذخایر رگه ای در اعماق زیاد، با روش استخراج زیرزمینی و دارای عیار و توناژ بالا و هزینه استخراج بالاست اما ذخایر پورفیری در نزدیکی سطح زمین و در اعماق کم به صورت استخراج روباز Open pit بوده و عیار نسبتا پائین و توناژ بالایی دارد.

• تغلیظ و تصفیه مواد معدنی:که ارتباط مستقیم با عوامل چون شکل، اندازه، رابطه نسبی کانی های مفید و باطله و نوع کانی های مفید و باطله دارد.

فاصله معادن تا بازار مصرف و یا کارخانه و پالایشگاه ارتباط مسقیم با قیمت تمام شده ماده معدنی دارد.
• نیروی متخصص و هزینه های پرسنلی : که ارتباط مستقیم با میزان تولید و قیمت تمام شده ماده معدنی دارد.

• پیشرفت انقلاب تکنولوژیک و استفاده از ماشین آلات جدید : در اکتشاف، استخراج، تغلیظ و تصفیه باعث کاهش هزینه های استخراجی می شود.

این عوامل در طی یک پروژه بررسی شده و شرایط به خوبی سنجیده می شود و سپس اکتشاف و استخراج انجام می شود.
مواد معدنی
نیاز بدن به املاح معدنی
املاح در همه جا خاک ، آب ، گیاه و بدن انسان وجود دارند . در بدن ما نیز انواع مختلفی از آنها موجود است که به اسخوان هایمان استحکام میبخشد و حیات سلولهای بدنمان را تأمین می کند .

املاح مود نیاز بدن ما به دو دسته عمده تقسیم می شوند:
• املاح کلی ماکرو
• املاح جزئی میکرو

تفاوت این دو از اسمشان معلوم است . املاح کلی به میزان بیشتری در بدن موجود هستند از اینرو ما به میزان بیشتری از آنها نیازمندیم و املاح جزئی به میزان کم در بدن ما وجود دارند پس روزانه میزان کمی از آنها مورد نیاز است ولی این دلیل بر این نیست که ازدرجه اهمیت کمتری برخوردار هستند.
در بدن ما به طور متوسط 2 تا 3 کیلو املاح مختلف وجود دارد که نصف بیشتر آن کلسیم است. املاح از طریق غذا به بدن ما وارد شده در اثر هضم غذا آزاد می شوند و به صورت یون، جذب دیواره روده می گردند و از طریق خون به کبد و دیگر اندامها هدایت می شوند . مقداری از آن، همان لحظه استفاده شده ، باقیمانده ذخیره می شود و اضافی آن از بدن دفع می گردد .

شرایط مختلفی بر جذب املاح مؤثر است . مثلاً املاح موجود در بعضی غذاها بهتر ( منابع حیوانی) و در بعضی غذا ها کمتر جذب می شوند. خوردن بعضی غذاها با هم موجب می شود مواد غذایی موجود در یکی جذب املاح دیگری را کند کند و یا سرعت ببخشد. مثلاً خوردن سبزیجات با غذاهای گوشتی جذب آهن موجود را افزایش می دهد.
گاهی املاح مختلف برای ورود به دیواره روده رقابت می کنند ، مثلاً کلسیم موجود در لبنیات با آهن غذاهای گوشتی در ورود به خون رقابت می کند پس بهتر است با هم مصرف نشوند.

کسانی که مکمل مصرف می کنند باید مراقب باشند که مصرف بیش از حد یک عنصر جذب عناصر دیگر را کاهش می دهد.
املاح در بدن ما فعالیت های متفاوتی دارند که از آن جمله تنظیم فعالیت آنزیم ها، کمک به انتقال مواد در دیواره سلول ، حفظ تعادل اسیدی و بازی بدن، استحکام استخوان ، حرکت عضلات ، انتقال پیامهای عصبی و صدها فعالیت دیگر است .
بدن انسان به مواد معدنی نیازمند است زیرا املاح و عناصر معدنی قسمتی از ساختمان یاختهها و مایعات بدن را تشکیل میدهند.
نقش املاح معدنی در بدن

• املاح معدنی، در فعل و انفعالات شیمیایی بدن نقش مهمی ایفا میکنند و در تحریک عضله و انعقاد خون مؤثر میباشند.
• این املاح، اسیدهای متشکله در بدن را خنثی و بدون اثر میسازند.
• بین فشار مایعات و یاخته های بدن تعادل برقرار میکنند.
کانی
کانی‌ عبارت از عنصر یا ترکیبات شیمیایی همگنی است که بطور طبیعی در زمین یافت می‌شود. ترکیب شیمیایی کانی‌ها معین است، و معمولا متبلورند. خواص فیزیکی کانی‌ها در حدود مشخص ممکن است تغییر کند. هر کانی دارای مشخصات ویژه و انحصاری مانند سیستم تبلور ، سختی ، کلیواژ ، جرم مخصوص ، رنگ و; می‌باشد. در بعضی از کانی‌ها ، اتم بعضی از عناصر ساختمان بلوری قابل تعویض با اتم‌های هم اندازه از عناصر دیگر می‌باشد. به عنوان مثال می‌توان جانشینی آهن و منیزیم بجای هم در پیروکسن‌ها را نام برد.

تبلور
معمولا کانی‌ها بصورت اشکال منظم هندسی متبلور می‌شوند که به آنها بلور می‌گویند. بلور را می‌توان به عنوان جسمی که دارای ساختمان اتمی منظم است، تعریف کرد. هرگاه بلور را بطور مداوم به قطعات کوچک تقسیم کنیم‏، به جایی می‌رسیم که دیگر قابل تقسیم کردن نیست. این جز کوچک غیر قابل تقسیم ، معمولا دارای شکل هندسی منظم است که اتم‌های تشکیل دهنده بلور در رئوس ، مراکز سطوح ، وسط یال‌ها و یا مرکز آن قرار دارند و به نام واحد بلور یا سلول اولیه خوانده می‌شود.

هر جسم متبلور از پهلوی هم قرار گرفتن تعداد زیادی سلول اولیه تشکیل شده است که به نام شبکه بلور نامیده می‌شود. بسته به عناصر قرینه‌ای که در سلول اولیه وجود دارد، اجسام متبلور را به 7 سیستم شامل سیستم مکعبی ، تتراگونال ، تری گونال ، هگزا گونال ، ارتورومبیک ، مونوکلینیک و تری کلینیک تقسیم می‌کنند.

خواص عمومی کانی‌ها
سختی
سختی را می‌توان به صورت مقاومت کانی در برابر خراشیده شدن تعریف کرد. در کانی شناسی ، سختی یک جسم را با جسم دیگر می‌سنجند. طبق تعریف اگر جسمی ، جسم دیگر را مخطط کند از آن سخت تر است. برای سنجش سختی کانی‌های مختلف 10 کانی را به عنوان مبنای سختی انتخاب کرده‌اند و سختی سایر کانی‌ها را نسبت به آنها می‌سنجند. این مقیاس به نام مقیاس موس معروف است.

کانی تالک ژیپس
کلسیت
(فلوئورین آپاتیت ارتوز کوارتز توپاز کرندوم الماس
درجه سختی 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

کلیواژ
برخی از بلورها در امتدادهای بخصوصی به آسانی و به صورت سطوح صاف شکسته می‌شوند. این سطوح به نام سطوح رخ یا کلیواژ خوانده می‌شود. باید توجه داشت که سهولت شکستن کلیواژ در کانی‌های مختلف متفاوت است و حتی ممکن است یک کانی دارای امتداد کلیواژهای مختلف باشد.
جرم مخصوص

جرم مخصوص به علت ناخالصی‌های موجود در کانی ثابت نیست و همیشه مقدار آن بین دو حد در نظر گرفته می‌شود. جرم مخصوص یکی از مشخصات مهمی است که توسط آن می‌توان نوع کانی را مشخص کرد.
رنگ
رنگ کانی‌ها معمولا خیلی متغیر است و بسته به عوامل فیزیکی و شیمیایی در حد وسیعی تغییر می‌کند. بطوری که نمی‌توان آن را جز مشخصه‌های اصلی در نظر گرفت. ولی رنگ خاکه کانی یعنی رنگی که در اثر مالش آن با یک صفحه چنین حاصل می‌شود، نسبتا ثابت تر است و در خیلی موارد به شناسایی کانی کمک می‌کند.
جلا
اشعه‌ای که در سطح کانی منعکس می‌شود منظره ویژه‌ای به آن می‌دهد که به نام جلای کانی خوانده می‌شود. جلای کانی به خواص سطح و قدرت جذب آن بستگی دارد و به انواع فلزی ، الماسی ، شیشه‌ای ، صمغی ، مومی ، صدفی ، چرب و ابریشمی تقسیم می‌شود.

خواص مغناطیسی
بعضی از کانی‌ها دارای خواص آهنربایی طبیعی‌‌اند که کمک موثری در شناسایی آنها بشمار می‌رود.
خواص شیمیایی
از خواص شیمیایی کانی‌ها نیز می‌توان برای شناسایی آنها استفاده کرد. از جمله این خواص می‌توان قابلیت انحلال کانی در آب و محلول‌های شیمیایی ، تشکیل املاح با اسیدها و بازها و ; نام برد.

انواع کانی از نظر نحوه تشکیل
کانی اولیه یا درون زاد
کانی‌های درون زاد همان طور که از نامشان پیدا است، در درون زمین یعنی کیلومترها زیر زمین تشکیل شده‌اند. ماده اصلی تشکیل دهنده کانی‌های درون زاد و بطور کلی مادر همه کانی‌ها جسم سیال خمیر مانندی است که به نام ماگما خوانده می‌شود. با توجه به نحوه تشکیل کانی‌‌های مختلف از ماگما ، می‌توان مراحل مختلفی برای تشکیل کانی‌ها تشخیص داد که این مراحل شامل مراحل ماگمایی اولیه ، پگماتیتی ، پنوماتولیتیک و گرمابی است.
کانی‌های ثانویه یا برون زاد

این کانی‌ها از تغییر و تبدیل کانی‌های اولیه یا درون زاد بوجود می‌آیند. کانی‌های اولیه عموما در شرایط فشار و درجه حرارت بالا تشکیل شده‌اند و به همین خاطر این کانی در شرایط سطح زمین که متفاوت با شرایط تشکیل آنها می‌باشد چندان سازگار نیستند. کانی‌های اولیه برای سازگار شدن با شرایط سطح زمین ، خرد و تجزیه شده و به کانی‌های ثانویه یا برون زاد تبدیل می‌شوند. فرآیندهای مختلفی همچون هوازدگی ، رسوبی و بیولوژیکی به تشکیل کانی‌های ثانویه کمک می‌کنند.

کانی‌های دگرگونی
تغییر مشخصات کانی‌ها و سنگ‌ها در اثر حرارت و فشار ، دگرگونی نامیده می‌شود. در اثر دگرگونی کانی‌ها ممکن است شکل بلورین اولیه خود را از دست داده و به شکل جدیدی متبلور شوند. البته تغییر تبلور کانی‌ها در جهتی است که با شرایط جدید سازگار باشند. ضمن تغییرات دگرگونی ممکن است ترکیب شیمیایی کانی‌ها نیز عوض شده و عناصری از ساختمان آن خارج و یا به آن وارد شوند. دگرگونی به سه نوع مجاورتی ، ناحیه‌ای و حرکتی تقسیم می‌شود که درطی هر یک از این دگرگونی‌ها کانی‌های مختلفی بوجود می‌آید.

انواع کانی‌ها
تاکنون سه هزار کانی در دنیا شناخته شده است. برای مطالعه آنها ابتدا باید به طریقی آنها را طبقه بندی کرد. اولین طبقه بندی نسبتا علمی کانی‌ها را ابوعلی سینا ، دانشمند ایرانی انجام داده است. در این تقسیم بندی کانی‌ها به چهار گروه اصلی سنگ‌ها و مواد خاکی ، مواد سوختنی ، نمک‌ها و فلزات تقسیم می‌شدند. امروزه کانی‌ها را بر اساس نحوه تشکیل ، ترکیب شیمیایی و ساختمان آنها طبقه بندی می‌کنند. بر اساس ترکیب شیمیایی و ساختمان داخلی کانی‌ها می‌توان آنها را به انواع زیر تقسیم کرد.

• کانی‌هایی که دارای اتم های آزاد بوده و شامل کانی‌هایی هستند که بطور آزاد و به شکل عنصر در طبیعت یافت می‌شوند.
• کانی‌هایی که از ترکیب کاتیون‌ها با آنیون‌های ساده تشکیل شده‌اند و شامل سولفورها ، هالیدها و اکسیدها هستند.

نامگذاری کانی‌ها
کانی‌ها عموما اسامی ناآشنا دارند و تنها عده معدودی از آنها دارای نام ایرانی هستند. اسامی کانی‌ها بر اساس یک سری ضوابط و قوانین بین المللی تعیین می‌شود که عبارتند از:
• نام عده زیادی از کانی‌ها در واقع اسم محلی است که برای اولین بار در آنجا پیدا شده‌اند و به انتهای نام منطقه پسوند ایت اضافه شده است. به عنوان مثال ایلمنیت از نام کوههای ایلمن واقع در اورال و تیرولیت از تیرول که محلی در اتریش است گرفته شده است.
• نام بعضی از کانی‌ها از اصطلاحات خاص بعضی کشورها گرفته شده است. مثلا سافیر از اصطلاحات محلی هندوستان است.
• نام عده دیگری از کانی‌ها از رنگ آنها در زبان یونانی گرفته شده است. مثلا هماتیت به معنی قرمز خونی، آزوریت به معنی آبی رنگ ، کلریت به معنی سبز رنگ و آلبیت به معنی سفید رنگ است

.
• بعضی از کانی‌ها نام خود را از خواص ویژه‌ای که داشتند گرفته‌اند. مثلا دیستن ، در زبان یونانی به معنی دارای «دو سختی» است.
• نام بعضی از کانی‌ها مربوط به عناصر موجود در آنهاست. مثلا نیکلین دارای نیکل و کوپریت دارای مس است.
• نام بعضی از کانی‌ها از اسم محققینی که آنها را برای اولین بار یافته‌اند مشتق شده است. مثلا براگیت به نام کاشف آن «براگ» و بیرونیت به نام یابنده آن ابوریحان بیرونی و ; گرفته شده است.
کانی شناسی
ریشه لغوی
لغت مینرال (کانی) که از قرون وسطی مورد استعمال قرار گرفته از لغت یونانی Mna (متشابه لاتینی آن Mina است) به معنی “کانی” یا “گردال” (از نظر معدن شناسی) مشتق شده است، لذا نام فارسی آن یعنی “کانی” معروف موادی است که از کانسارها بدست می‌آورند.

نگاه اجمالی
قرنها پیش از دستیابی انسان به فلزات و علم استخراج و مصرف آنها ، برخی از سنگها و کانیها مهمترین ابزار دفاعی ، زراعی و شکار بشر محسوب می‌شده‌اند. بشر اولیه جهت تهیه ابزار سنگی از مولد دارای سختی زیاد همچون سنگ چخماق ، کوارتزیت ، ابسیدین ، کوارتز و ; که در محیط زندگی‌اش فراوان بوده استفاده کرده است. نحوه استفاده و بکارگیری این مولد آنچنان در زندگی و پیشرفت انسان مؤثر بوده است

که بر این اساس زمان زندگی انسان اولیه را به سه دوره دیرسنگی ، میانسنگی) و نوسنگی تقسیم شده‌اند. همزمان با شناخت فلزات و استخراج آنها عصر فلزات آغاز گردید. احتمالاً اولین فلز استخراج شده در حدود 450 سال ق.م ، مس بوده است.

کانیها از نظر فیزیکی و شیمیایی اجسام طبیعی و همگن هستند که تقریبا منحصرا بصورت بلور و یا لااقل توده بلورین حاوی ذرات ظریف و ریز تا درشت تشکیل می‌گردند. فقط معدودی از کانیهایی که آنها را بصورت جامد می‌شناسیم، به حالت بی شکل و یا ژلهای وجود دارند. با توجه به همگن بودن شیمیایی کانیها ، ترکیب آنها را می‌توان بوسیله فرمول نشان داد. مع ذلک این فرمول در بسیاری از حالات ، منظور عادی شمی را مجسم نمی‌کند، به این جهت در نگارش آن مفاهیم کریستالو شیمی به مقیاس وسیعی باید منظور گردد. ب

رای معرفی کانیها علاوه بر فرمول آنها ، تمام خواص فیزیکی مانند خواص نورانی ، الکتریکی ، مقاومت ، سختی و بالاخره خاصیت بلورشناسی نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. اساس مطالعه این خواص موضوع کانی شناسی عمومی را تشکیل می‌دهد.

تاریخچه
مصریان قدیم شش هزار سال قبل از میلاد در صحرای سینا فیروزه را به خاطر رنگ زیبایش استخراج می‌کردند. انسانهای عهد حجر ، سنگ آتشزنه را که دارای سطح شکست تیز است، به عنوان چاقو و سرنیزه ، جهت تراشیدن چوب و تهیه نوک تیز کمان به کار می‌برند. علاوه بر تفریت که دارای سطح شکست منحنی شکل است برای تهیه تبر و از سنگ آتشزنه و پیریت جهت تهیه آتش استفاده می‌کردند.

عهد حجر زمانی خاتمه یافت که انسان توانست در نتیجه تجارب گوناگون از مس و قلع آلیاژی به نام مفرغ یا برنز تهیه کند. در طی عهد برنز بشر قرنها تجربه اندوخت تا سرانجام حدود 1000 سال قبل از میلاد مسیح به کشف و تهیه آهن توفیق یافت. به روایت دیگر حدود 2700 سال قبل عصر مفرغ آغاز شد که در این عصر انسان ابزار خود را از این آلیاژ تهیه می‌نموده است. حدود 3000 سال ق.م مصریها از ذوب سیلیس ، شیشه تهیه نمودند و قرنها پیش از میلاد مسیح چین‌ها در فسیلها از کائولن ابزار چینی می‌ساخته‌اند. در طول تاریخ اطلاعات بسیاری در رابطه با چگونگی شکل گیری ، جنس ، ساختمان و سایر خصوصیات کانیها بدست آمده است.

سیر تحولی و رشد
اصولا یونانیها نخستین ملتی بودند که جنبه علمی کانیها را بررسی کردند مثل تالس ملطی که 485 سال قبل از میلاد به خاصیت کهربایی کانیها اشاره کرده و تمیش تکلس (527-549 ق.م) که دست به استخراج معادن زد. یک کتاب سنگ شناسی (الاحجار) که به ارسطو (322-384 ق.م) نسبت می‌دادند بعدها معلوم شد که در سده هشتم نوشته شده ، ولی کتابی از شاگردش یتوفر است (288-372 ق.م) بجا مانده بنام “راجع به سنگها” که شاید بتوان گفت اولین کتاب علمی کانی شناسی است.

کتاب با ارزش دیگری که بعدها نوشته شد بوسیله پزشک رومی جالینوس (201-113 م) بود. اثر دانشمند عالیقدر ایرانی ، ابو علی سینا (1037-970) تحت عنوان “درباره کانیها” را شاید بتوان گفت اولین کتابی است که کانیها را بطور سیستماتیک به چهار دسته تقسیم کرده است. از اروپاییان از کانی شناس آلمانی آلبرت فون بول (280-119 م) یاد می‌کنیم این شخص که به ماگنوس معروف است داراری پنج جلد کتاب از زمینه کانی شناسی است. از دو شخصیت دیگر آلمانی به نامهای باسیلوس والنتین و آگریکولا (1623-1555) یاد می‌کنیم که شخص اخیر بعدها به پدر کانی شناسی معروف گشت.

آخرین شخصی که کانیها را از نظر ظاهری مورد مطالعه قرار داد، کانی شناس روسی لموسوف (1711-1765) بود. در سال 1669 یک دانشمند دانمارکی به نام نیلس استنسن قانون ثابت بودن زوایا را کشف کرد. در همین سال شخص دیگری به نام اراسموس بارتولینوس موفق به کشف شکست مضاعف کلیست ایسلندی گردید. قانون پارامتر وایس آلمانی در دهه دوم قرن بیستم وضع کرد. در سال 1830 هسل 32 کلاسه را ثابت کرد،

پس از آن با استفاده از محاسبات ریاضی فدروف روسی و شنفلیس آلمانی 230 شبکه فضایی را ثابت کردند. با کشف اشعه ایکس بوسیله رنتگن ، تحول عظیمی در کانی شناسی بوجود آمد بدینوسیله برای اولین مرتبه ماکس فون لاوه موفق به مطالعه ساختمان داخلی کریستال گردید. بعد از اینکه استفاده از اشعه ایکس در کانی شناسی نشان داده شد، براگ در سال 1913 اولین ساختمان یعنی شبکه نمک طعام را معرفی نمود

.
کانی چیست؟
کانی عبارت است از عناصر یا ترکیبات شیمیایی طبیعی جامد ، همگن ، متبلور و ایزوتروپ با ترکیبات شیمیایی نسبتاً معین که در زمین یافت می‌‌شود. خواص فیزیکی کانیها در حدود مشخص ممکن است تغییر نمایند. کانیها به صورت اجسام هندسی با ساختمان اتمی منظم متبلور می‌گردند که به آن بلور می‌گویند. اگر بلور یک کانی را به قطعات کوچک و کوچکتر تقسیم نماییم سرانجام به کوچکترین جزء دارای شکل هندسی منظم خواهیم رسید که آن را واحد تبلور ، سلول اولیه و یا سلول واحد بلور می‌نامند. از کنار هم قراردادن واحدهای تبلور شبکه بلور که سازنده اجسام متبلور است ایجاد می‌گردد.

علاوه بر کانیهای متبلور با دسته‌ای از ترکیبات دارای تمامی خواص کانی بجز سیستم تبلور می‌باشند که این دسته را شبه ‌کانی می‌نامند و شرایط تشکیل کانیها بسیار متفاوت است ، برخی مانند پیریت ممکن است در شرایط بسیار متنوعی ایجاد ‌گردند در حالیکه برخی دیگر به عنوان شاخص کانی ، فشار ، دما وجود عناصر رادیواکتیو و ; مورد استفاده قرار می‌گیرند. همه کانیها به استثنا شبه‌کانی‌ها در یکی از 7 سیستم تبلور شناخته شده متبلور می‌گردند. برخی از کانیها در شرایط مشابه در کنار هم تشکیل می‌گردند که به آنها پاراژنز با کانی‌های همراه گفته می‌شود.

کانیها در طبیعت در اندازه‌‌های بسیار متفاوتی یافت می‌شوند که بر این اساس آنها را به درشت بلور ، متوسط بلور ، ریز بلور و مخفی بلور تقسیم می‌نمایند. برخی از انواع درشت بلور و متوسط بلور در نمونه‌های دستی قابل تشخیص بوده ، انواع ریز بلور توسط میکروسکوپهای قوی و کانیهای مخفی بلور را به کمک اشعه ایکس و میکروسکوپهای الکترونی می‌توان شناسایی نمود.

اهمیت اقتصادی کانیها
کانیها دارای ارزش اقتصادی بسیار زیادی می‌باشند، بطوری که اقتصاد بسیاری از کشورهای جهان نظیر شیلی ، گینه ; بر اساس مواد معدنی پایه‌ریزی شده است. اگر چه بسیاری از کانیها دارای ارزش درمانی ویژه خود هستند و حتی تعدادی به عنوان مواد سمی و مهلک مورد استفاده قرار می‌گیرند، ولی افرادی نیز وجود دارند که همراه داشتن کانیهای معین را در درمان برخی از بیماریهای موثر می‌دانند. در سراسر جهان عده زیادی علاقمند به جمع‌آوری مجموعه‌های کانی هستند، در یک پیک نیک خانوادگی می‌توان نمونه‌هایی از این خلقت زیبای خداوند جمع‌آوری نمود. با توجه به اینکه در کشور ما کانیهای متنوعی وجود دارند و بسیاری از آنها قابل دسترس می‌باشند.

کانیها از دوران پیش از تاریخ ، نقشی اصلی در نحوه زندگی بشر و استاندارد زندگی وی داشته‌اند. با گذشت هر قرن ، اهمیت اقتصادی کانیها به گونه‌ای فزاینده بیشتر شده و امروزه به اشکال بیشماری ، از احداث آسمانخراشها گرفته تا ساخت رایانه به آنها وابسته‌ایم. تمدن جدید ، به طور شگفت آوری به کانیها وابسته است و کاربرد وسیع آنها را الزامی کرده است. تعداد کمی از کانیها مانند تالک ، آزبست ، گوگرد و ; به همان شکل استخراج شده ، معروف می‌شوند.

اما بسیاری از آنها را برای به دست آوردن یک ماده مفید ، باید در آغاز فرآوری کرد. برخی از محصولات آشناتر عبارتند از : آجر ، شیشه ، سیمان ، گچ و چیزی در حدود بیست فلز از آهن گرفته تا طلا. کانسنگهای فلزی و کانیهای صنعتی در همه قاره‌ها و در هر جا که کانیهای خاص به اندازه کافی تمرکز یافته و استخراج آنها اقتصادی باشد، استخراج می‌شوند.

سنگ شناسی
سنگ شناسی یا پترولوژی
واژه Petrology به معنای سنگ شناسی در سال 1811 توسط پینکر تون ابداع و به کار برده شد. این نام از کلمات یونانی petra به معنی سنگ و logos به معنی بحث کردن مشتق گردیده است. سنگ عبارت از یک جسم طبیعی است که از یک کانی یا مجموعه ای از چند کانی تشکیل شده است و سنگ شناسی به معنای اعم قسمتی از علم زمین شناسی است که در آن راجع به طرز تشکیل ، منشا و همچنین توصیف و طبقه بندی و ترکیب سنگها صحبت می شود.

سنگ شناسی توصیفی قسمتی از سنگ شناسی است که در آن راجع به ترکیب ، مشخصات و طبقه بندی سنگها صحبت می شود. در سنگ شناسی توصیفی بسته به دقت مورد نظر از چشم غیر مسلح یا حداکثر با ذره بین دستی ، میکروسکوپ ، تجزیه شیمیایی ، دیفراکسیون اشعه ایکس و ; استفاده به عمل می‌آید.

سه خانواده سنگ
زمین شناسان ، بر پایه مشاهدات انجام شده ، سنگهای زمین را از نظر منشا به سه گروه اصلی تقسیم کرده اند که عبارتند از :

• سنگهای آذرین
• سنگهای رسوبی
• سنگهای دگرگونی
سنگهای حد واسط

• سنگهای آذر آواری و توفها : این سنگها ، جزو سنگهایی هستند که از نظر ماده اولیه جز سنگهای آذرین و از نظر محل و طرز تشکیل جز سنگهای رسوبی هستند.
• میگماتیت‌ها : میگماتیت‌ها در زبان یونانی به معنی اختلاط است و عبارت از سنگی مرکب و ناهمگن که قسمتی از آن رنگ روشن و ظاهر گرانیتی داشته و قسمت دیگر از نوع گنیسی و از کانیهای تیره تشکیل شده است. این سنگ حد واسط سنگهای آذرین و دگرگونی است.
• گرانیت آناتکسی : این گرانیتها منشا رسوبی دارند و معمولا رسهای شیستی سرشار از کوارتز ، گریواک و آرکوز مولد این گرانیت می‌باشند. اگر این سنگهای رسوبی تحت تاثیر دگرگونی ناحیه‌ای شدید قرار گیرند ، بخشی از این سنگها ذوب شده و ماده حاصل از ذوب در فرآیندهای سنگ‌زایی مجدد یعنی تولید ماگمای پالین ژنتیک یا گرانیت‌هایی که از ذوب رسوبات به وجود می آیند ، شرکت می‌کند.

• در سنگهای رسوبی در اثر دیاژنز تغییراتی صورت می‌گیرد که در این صورت نه می‌توان این سنگها را سنگهای رسوبی اولیه دانست و نه می‌توان آنها را جزو سنگهای دگرگونی طبقه بندی کرد.
سنگ شناسی آذرین
ریشه لغوی
سنگهای آذرین ، Igneous rocks نام خود را از واژه Ignis گرفته‌اند که در لاتین به معنای “آتش” است.

دید کلی
این سنگهای پرورده آتش ، زمانی توده‌ای داغ و مذاب را به نام ماگما تشکیل میداده‌اند، که سرد شدن تدریجی ماگما ، آنها را به سنگ سخت و جامد تبدیل کرده است. بنابراین گدازهای که از دهانه آتشفشان فوران کرده و بر سطح زمین جاری می‌شود، به سرعت سرد و سخت شده و سنگی آذرین را بوجود می‌آورد.

تاریخچه و سیر تحولی
• اغلب مولفین یونانی و رومی ، آتشفشانها ، فعالیتهای آتشفشانی و زمین لرزه ها را توصیف می‌کردند. استاربو جغرافیدان و مورخ یونانی (63 قبل از میلاد ـ 20 بعد از میلاد ) فعالیتهای آتشفشانی اتنا ، سوما ـ وزوو و جزایر لیپاری را توصیف کرد. او آتشفشانها را به منزله دریچه‌های اطمینان تلقی می‌نمود که از آنها مواد سیال خارج می‌شود.
• در قرن هیجدهم اولین مناظرات و مباحثات تند و شدید درباره ماهیت و منشا سنگها در گرفت. در مباحثات منشا سنگها مناظراتی بین دسته و گروههای زیر وجود داشت: در یک طرف نپتونیستها و در طرف دیگر ولکانیستها و پلوتونیستها قرار داشتند. نپتونیستها معتقد بودند که سنگهای پوسته متوالیا در یک اقیانوس اولیه تهنشین شده‌اند و به نظر آنها بازالت و گرانیت هر دو سنگهایی هستند که در این اقیانوس بزرگ را سبب شده‌اند. پلوتونیستها اعتقاد داشتند که زمین از انجماد مواد مذاب و داغ بوجود آمده است و گرانیت را یک سنگ نفوذی داغ به شمار می‌آوردند.
• در سال 1825 واژه ماگما و مفهوم منحصر به فرد ماگمای اولیه توسط اسکراپ عنوان شد.

• سرجـیـمزهال ( 1761 ـ 1832 ) به همراه ریمور ( 1726 ) و اسپالانزانی ( 1794 ) و جورج وات ( 1804 ) پیترولوژی تجربی را پایه‌گذاری کرد.
• در سال 1844 چاربز داروین ( 1882ـ 1809 ) اظهار داشت که انواع مختلف سنگهای ماگمایی ممکن است از یک ماگمای اولیه اشتقاق یافته باشند به شرط آنکه ترکیب ماگما با تبلور و جدایش یک یا چند کانی مشکل سنگها تغییر یابد.
• در سال 1850 هنری کلیفتون سوربی ( 1826ـ 1908 ) جهت مطالعه میکروسکوپی ، اولین مقطع نازک سنگها را تهیه کرد.

• اوایل سال 1861 روش طبقه بندی شیمیایی سنگها را ابداع کرد و در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم برخی از روشهای نمایش شیمیایی و نهایتا طبقه‌بندی شیمیایی سنگها پا به عرصه ظهور نهاد ( موینسون ـ لسینگ 1899 ، کراس ، ایدینگز ، پیرسون و واشنگتن 1903 ، اوسان 1919 ، نیگلی 1920 ، فون ولف 1922 ).
• آلفرد لوتاروگز ( 1915 ) از کتابش تحت عنوان « منشا قاره‌ها و اقیانوسها » ، اصل و ریشه سوالات پزولوژیستها را به مفهوم تغییر ناپذیری قاره مربوط دانست.
• در سال 1969 موریس و ریچادر ویلژوئن اولین توصیف دقیق شیمیایی و سنگ شناسی یک سری جدید و مهم سنگهای آتشفشانی را که واجد انواع اولترامافیکها بود ، منتشر ساختند.
• از آن زمان تا به امروز سنگ شناسی آذرین همانند دیگر رشته‌های علوم فراز و نشیبهای بسیاری را پشتسر گذاشته و با کوشش پیشگامان علم پترولوژی تجربی ، بررسی شرایط تشکیل کانیها و سنگها ، بویژه سنگهای آذرین و دگرگونی رو به رونق نهاد.

انواع سنگهای آذرین
انجماد ماگما به سنگهای آذرین ، یا در سطح زمین صورت می‌گیرد و یا در داخل پوسته زمین ، بنابراین بر حسب اینکه ماگما در کجا منجمد شود دو گروه سنگ آذرین خواهیم داشت.

• سنگهای آذرین خروجی: سنگهای آذرینی را که از انجماد ماگما در سطح زمین بوجود می‌آید سنگهای آذرین خروجی می‌نامند.
• سنگهای آذرین نفوذی: به آن دسته از سنگهای آذرین که از انجماد ماگما در داخل پوسته زمین تشکیل می‌گردد سنگهای آذرین نفوذی گفته می‌شود. سنگهای آذرین نفوذی خود در پوسته زمین به اشکال مختلفی منجمد می‌شوند که شامل موارد زیر می‌باشند.
o لاکولیت‌ها
o سیل‌ها
o دایک‌ها
o لوپولیت‌ها
o پاتولیت‌ها
o فاکولیت‌ها
o استوک‌ها
انواع سنگهای آذرین از نظر رنگ
• سنگهای آذرین فلسیک یا روشن
• سنگهای آذرین مافیک یا تیره
• سنگهای آذرین بینابینی
سنگ شناسی دگرگونی
سنگ شناسی دگرگونی (Metamorphic Rocks
ریشه لغوی
واژه دگرگونی ، که از کلمه لاتین Metamorphic به معنای تغییر شکل گرفته شده است، به این اشاره دارد که سنگ اولیه ، شکل اصلی خود را تغییر داده و به شکل جدید در آمده است.

دید کلی
سنگهای دگرگونی ، سنگهایی هستند که از تغییر شکل سنگهای قبلی به علت تغییر شرایط فیزیکی ( فشار ـ دما ) یا شیمیایی و در حالت جامد به‌وجود می‌آیند. پدیده دگرگونی به محو و ناپدید شدن یک یا مجموعه‌ای از کانیهای متبلور سنگ تعبیر می‌شود. این تغییرات ممکن است بر روی سنگهای رسوبی که در شرایط سطحی به وجود آمده‌اند یا در سنگهای آذرین که از ماگما متبلور گردیده و یا حتی در سنگهای دگرگونی حادث شود.

در حالت اخیر ، شرایط دگرگون شدگی سنگ قبلی تغییر می‌نماید و این پدیده با ظهور و پیدایش یک یا مجموعه‌ای از کانیهای جدید همراه می‌باشد. بنابراین دگرگونی عبارت از پاسخی است که هر سنگ در مقابل تغییرات محیط شیمیایی یا فیزیکی از خود بروز می‌دهد و این پاسخ به صورت تجدید تبلور کانیهای قدیمی به دانه‌های جدید و یا پدیدار شدن کانیهای نو ظهور و تخریب بعضی دیگر تجلی می‌کند.

تاریخچه
واژه متامورنیسم برای اولین بار در سال 1820 توسط A.Boue عنوان گردید و جیمز هاتن اولین کسی بود که در کتاب خود به نام فرضیه کره زمین به مفاهیم کلی دگرگونی اشاره نمود.

سیر تحولی و رشد
• Elie de Beament و A. Daubre که در اواسط قرن نوزدهم می‌زیسته‌اند، اولین کسانی بودند که دگرگونی ناحیه‌ای و دگرگونی مجاورتی را از هم متمایز کردند و اصطلاح دگرگونی ناحیه‌ای توسط A.Daubre وارد این علم گردید.
• با عنوان شدن واژه ژئوسنکلینالها توسط J.D.Dana ، James Hall و E.Haug در فاصله سالهای بین 1859 و 1910 ، سنگهای دگرگونی ناحیه‌ای معنی و مفهوم دیگری پیدا کرد. این دانشمندان دما و فشار بالا و همچنین حرکات زمین ساختی حاکم بر اعماق این ژئوسنکلینالها را عامل اصلی دگرگونی ناحیه‌ای دانستند.
• اصطلاح دینامومتامورفیسم در سال 1886 توسط H.Rosenbusch پیشنهاد شد و بعدها دانشمندان دیگری واژه Dynamic را برای دگرگونی کاتاکلاستیک بکار بردند.

• در فاصله سالهای بین 1870 و 1900 ، سنگ نگاری میکروسکوپی به وجود آمد.
• Grubenmann ( 1924 ـ 1850 ) و Niggli سنگهای دگرگونی ، ناحیه‌ای را بر حسب ترکیب شیمیایی تقسیم‌بندی نمودند که بعضی از زمین شناسان اروپایی هم از آن نامها استفاده می‌کنند.
• جورج بارو با بررسی زمین شناسی سنگهای دگرگونی در اسکاتلند ، نشان داد که سنگهای دگرگونی این مناطق یک تغییر تدریجی در بافت و ترکیب کانی شناسی دارند و نتیجه این مطالعات باعث کشف زون دگرگونی تدریجی گردید.
• بررسی زونهای مختلف کانیهای دگرگونی به کرات و در نواحی مختلف توسط تیلی ( 1925 ) و هارکز ( 1932 ) و Barth ( 1936 ) صورت گرفت ولی در هیچکدام از این مطالعات مساله پیوند بین فرایندهای زمین شناسی و فرایندهای دگرگونی تدریجی به دقت مورد نظر قرار نگرفت.

اقسام دگرگونی
• دگرگونی اصابتی یا دگرگونی ضربه‌ای
• دگرگونی مجاورتی یا دگرگونی حرارتی
• دگرگونی دینامیکی یا دگرگونی کاتاکلاستیک
• دگرگونی ناحیه‌ای یا دیناموترمال متامورفیسم
• دگرگونی انباشتی یا دگرگونی ترفینی یا دگرگونی استاتیک
• دگرگونی زیر کف اقیانوسها
• دگرگونی هیدروترمال یا دگرسانی هیدروترمال
اقسام فابریک‌های دگرگونی
• سنگهایی که فاقد جهت یافتگی برتر می‌باشند.
• سنگهایی که دارای جهت یافتگی برتر و شخصی هستند.
اقسام رخساره‌های دگرگونی
• رخساره‌های دگرگونی مجاورتی
• رخساره‌های دگرگونی بر اثر وزن یا رخساره‌های ترفینی
• رخساره‌های دگرگونی ناحیه‌ای
سنگ شناسی رسوبی
ریشه لغوی

سنگ شناسی رسوبی از دو کلمه Sedimentary به معنی رسوبی و Petrology به معنی سنگ شناسی گرفته شده است.

دید کلی
سنگهای رسوبی به دلیل داشتن منابع مهم نظیر نفت ، گاز ، ذغال ، آهن ، اوارنیم و نیز مواد مورد نیاز در مصالح ساختمانی مانند آهک ، گچ و غیره از اهمیت خاصی برخوردارند لذا سنگ شناسی رسوبی یکی از مهمترین شاخه‌های علوم زمین محسوب می‌گردد. در حدود 70 از سنگهای سطح زمین ، دارای منشا رسوبی هستند، و این سنگها عمدتا از ماسه سنگها ، سنگهای آهکی ، شیل ها و به مقدار کمتری اما با همان معروفیت از رسوبات نمک ، سنگهای آهندار ، ذغال و چوب تشکیل شده است.

تاریخچه و سیر تحولی
• مطالعه سنگهای رسوبی از نظر مشخصات ساختی ، بافتی و ترکیب شیمیایی آنها ، اولین بار در سال 1879 توسط سوربی انگلیسی انجام گرفت. وی مطالعه سنگهای رسوبی در مقاطع نازک را برای اولین بار ابداع نمود. بعدها در 1899 ، کایوی فرانسوی پاره‌ای از مشخصات میکروسکوپی و مشخصات ماکروسکوپی بعضی از سنگهای رسوبی در کشور فرانسه را ، به صورت مصور تشریح و تفسیر کرد.

از آن تاریخ به بعد ، به پیروی از کایو ، بررسیهای سنگهای رسوبی و کوشش اکثر سنگ شناسان ، عمدتا بر کانی شناسی و تشخیص کانی‌های تشکیل دهنده این سنگها متمرکز گردید. که در این میان ماسه سنگها و رسوبات ماسه‌ای و از میان کانی‌ها هم ، کانیهای سنگین (دارای وزن مخصوص بیش از 285) ، بیشتر مورد توجه قرار گرفتند.

• در سال 1919 ، ونت ورث آمریکایی برای سنجش اندازه ذرات و دانه های تشکیل دهنده رسوبات تخریبی مقیاسی ارائه داد و به کمک مقیاس ونت ورث مطالعه دانه سنجی و تجزیه‌های کمی و مکانیکی رسوبات بر مبنای اندازه دانه ها و فراوانی آنها ، میسر گردید.
• سرانجام در 1933 ، آدن و کرمباین ، مقیاس‌های جدیدتری برای اندازه گیری دانه‌های رسوبی ارائه دادند و در مکانیسم تجزیه‌های مکانیکی رسوبات تخریبی ، تسهیلات زیادتری ایجاد کردند. امروز هم ، مقیاسهای اندازه گیری متداول برای مطالعات رسوب شناسی و سنگهای رسوبی ، به نام همین افراد معروف بوده و مورد استفاده سنگ شناسان و رسوب شناسان قرار دارد.

گروههای اصلی سنگهای رسوبی
رسوبات سیلیسی آواری :
رسوبات سیلیسی آواری (همچنین تحت عنوان رسوبات تریجنوس یا اپی کلاستیک خوانده می‌شوند) آنهایی هستند که از خرده سنگهای قبلی که توسط فرآیند فیزیکی حمل و رسوب کرده‌اند، تشکیل شده‌اند. این گروه شامل سنگها زیر می‌باشد:

• کنگلومراها :
در این سنگها ، مواد دانه درشت گرد شده در زمینه‌ای از مواد دانه ریز قرار دارند.
• برش‌ها :
مواد دانه درشت گرد نشده در زمینه‌ای از مواد دانه ریز قرار دارند.
• ماسه سنگها :
اندازه دانه‌ها در ماسه سنگها ، کمتر از 2 میلیمتر است.
• گلسنگها :
اندازه دانه‌ها کمتر از 2 میکرون می‌باشد.
رسوبات بیوژنیک ، بیوشیمیای و آلی :
رسوباتی هستند که بیشتر منشا بیو ژنیکی ، بیو شیمیایی و آلی دارند و شامل:

• سنگهای آهکی :
سنگهای آهکی می‌توانند هم از طریق ته نشست مستقیم CaCo3 از آب دریا و هم از طریق رسوب کردن اسکلت‌های کربناتی موجودات به وجود آید.
• چرت‌ها :
چرت ، یک واژه خیلی کلی برای رسوبات سیلیسی دانه ریز ، با منشا شیمیایی ، بیو شیمیایی یا بیوژنیکی است.
• فسفاتها :
یکی از مهمترین کانی‌های رسوبی فسفاتها ، آپاتیت می‌باشد.
• ذغال و شیل نفتی :
ذغال و شیلهای نفتی که از بقایای موجودات زنده قدیمی می‌باشند، انعکاسی از فرآیندهای دیانژ و دگرگونی دارند.
رسوبات شیمیایی :
این رسوبات منشا شیمیایی دارند و شامل موارد زیر می‌باشند:

• تبخیر‌ی‌ها: تبخیری‌ها عمدتا رسوبات شیمیایی هستند که پس از تغلیط نمک‌های محلول در آب (بر اثر تبخیر) رسوب کرده‌اند.
• سنگهای آهن‌دار :
آهن ، عملا بر اندازه چند در صد در تمام سنگهای رسوبی وجود دارد، ولیکن بطور غیر معمول ، در جایی که مقدار آهن بیش از 15 باشد، سنگهای آهن‌دار را تشکیل می‌دهد.
رسوبات آذر آواری :
رسوبات آذر آواری رسوباتی هستند که عمدتا از دانه‌های با منشا ولکانیکی ، که از فعالیت‌های آتشفشانی همزمان سرچشمه گرفته‌اند، تشکیل شده‌اند. و شامل موارد زیر می‌باشند:

• رسوبات اتوکلاستیک :
سنگهای ولکانوژیکی هستند که توسط برشی شدن در جای لاوا تشکیل شده‌اند.
• رسوبات پیروکلاستیک – ریزشی :
این رسوبات به راحتی از طریق خرده‌های آتشفشانی خارج شده از یک مجرا یا یک شکاف ، بر اثر انفجار ماگماتیکی ، تشکیل می‌شوند.
• رسوبات ولکانی کلاستیک – جریانی :
این رسوبات توسط انفجارات فورانی در محیط‌های خشکی ایجاد می‌شوند.

• هیدروکلاستیک‌ها :
هنگامی که لاوای خارج شده ، با آب تماس پیدا کند، سرد شدن و خاموشی سریع ، باعث قطعه قطعه شدن لاوا می‌شود. این قطعات پس از حرکت در آب و دانه دانه شدن رسوبات هیدروکلاستیک را تشکیل می‌دهند.
• رسوبات اپی کلاستیک :
رسوباتی هستند که از حرکت و ته نشست مجدد رسوبات ولکانی کلاستیک ایجاد شده‌اند.

اهمیت مطالعه سنگهای رسوبی
• سنگهای رسوبی در ادوار گذشته زمین شناسی در محیطهای طبیعی متفاوتی که امروزه وجود دارد، رسوب کرده‌اند. مطالعه این محیطهای عهد حاظر و رسوبات و فرآیندهای آنها به درک بیشتر معادل قدیمی آنها کمک می‌کند.
• دلایل زیادی برای مطالعه سنگهای رسوبی وجود دارد زیرا ارزش اقتصادی کانی‌ها و مواد موجود در آنها کم نمی‌باشد. سوخت‌های نفت و گاز از پختگی مواد آلی در رسوبات مشتق شده و سپس این مواد به یک سنگ مخزن مناسب ، که عمدتا یک سنگ رسوبی متخلخل است، مهاجرت می‌کند.

ذغال ، سوخت فسیلی دیگری است که البته در توالی‌های رسوبی نیز وجود دارد. روشهای رسوب شناسی و سنگ شناسی به طور گسترده در پی جویی ذخایر جدید این منابع سوختی و سایر منابع طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. سنگهای رسوبی بیشتر آهن ، پتاس ، نمک و مصالح ساختمانی و بسیاری دیگر از مواد خام ضروری را تامین می‌کنند.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

خرید مقاله عكس العمل حاصلخیزی خاك

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 خرید مقاله عكس العمل حاصلخیزی خاك دارای 7 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد خرید مقاله عكس العمل حاصلخیزی خاك  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي خرید مقاله عكس العمل حاصلخیزی خاك،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن خرید مقاله عكس العمل حاصلخیزی خاك :

عكس العمل حاصلخیزی خاك .

اینكه بعضی گونه های ذرت در خاك حاصلخیز پر محصولتر ند و بعضی دیگر در خاك فقیر، مدتها یك باور عمومی بوده است . پیش از این انتخاب یك واریانه با هیبرید باز گرده افشان ، اغلب بر پایه سازگاری به حاصلخیزی خاك بوده است. در اكثر حالات یك هیبرید یا واریاته زودرس برای خاكهایی با حاصلخیزی كم پیشنهاد شده است.

خاكهای غیر حاصلخیز معمولا دارای ظرفیت نگهداری آب پائینی هستند كه بدلیل كم بودن مواد آلی در آنهاست. در این خاكها هیبریهای كوچك زودرس شانس بهتر برای دانه دهی قبل از تخلیه رطوبت و مواد غذایی در دسترس از هیبریدهای بزرگ و تمام فصلی دارند. افزایش در دانش عملیات حاصلخیزسازی و افزایش توان مواد غذایی حاصلخیز كننده در تعدیل هزینه ها در ایالات متحده به منظور تصحیح كمبودهای خاك برای پیدا كردن ژنوتیپهایی كه بطور دلخواهتری به كمبودهای مواد غذایی عكس العمل نشان دهند صورت گرفت .

به منظور كاهش هزینه كود، تحقیق مجد برای ژنوتیپهایی كه كودهای غذاییی در دستدس را سومند تر مورد استفاده قرار خواهند داد با احتیاط انجام گرفت. واضح است كه برداشت مواد معدنی و اشتفاده از ان متفاوت با برخی ژنوتیپهای ذرت منفاوت است. تفاوت ژنوتیپهای غلات در راندمان استفاده برای فسفر ، آلومینیوم ، آهن ، روی ، منگنز،كلسیم و مواد بدون نشان داده شده است اما اطلاعات انئك هستند همچنی ن اطلاعاتی درباره عكس العمل ژنوتیپهای مختلف ذرت نسبت به نیتروژن مورد احتیاج است.

احتیاج ره این اطلاعات در كشورهای توسعه یافته جایی كه استفاده از كود سفرم به پرداخت هزینه زیاد یا عدم دسترسی به ان است شدیدا مورد نیاز می باشد. در جاهایی كه كوددهی كامل عملی عادی است. واضح است كه تست واریاته ها یا هیبریدها باید بوسیله كشاورز اداره شود. بهمین دلیل عكس العمل هیبرید قبل از كود پاشی و رها كردن زمین معلوم خواهد شد.

تلاش برای افزایش عملكرد ذرت در خاكهایی كه كود تغذیه ای سنگینی دریافت كده اند از نیازهای هیبریدهایی با ساقه كوتاهتد و اندامهای گیاهی كوچكتد ایجاد شده است هیبریدهای پا كوتاه معمولا خوشه های كوچكتر دارند كه ممكن است بوسیله تراكم گیاهی بیشتر جبران شوند. توسعه هیبریدهای با عملكرد بالا ( چند خوشه ای) از عهده تقلیل اندازه خوشه هی در طرف مقابل بر می اید. بیشترین سود از تراكم گیاهی بالا و كاربرد كود سنگین در جایی كه رطوبت خاك كافی است بدست می اید. این كار عملكرد آبیاری تكمیلی را برای ذرت در خیلی از مناطق تولید در معرض خشكی فصلی افزایش داده است. تحقیقات برای پیدا كردن گونه ای از ذرت كه بیشترین محصول را در اثر ادغام با كود موثر فراوان ، تراكم كشت بالا و آبیاری تكمیلی بدهد مور نیاز است.

مقاومت به گرما و خشكی:

اسیب ذرت در اثر گرما و خشكی عملكرد را كاهش می دهد. میزان كاهش عملكرد ممكن است بصورتی تغییر كند كه هیچ اثر آشكاری روی خود گیاه قابل مشاهده نباشد یا ممكن است بصورتی شدید باشد كه هیچ دانه ای تولید تشود یا حتی ممكن استگیاه از بین برود ممكن استتوزیع هر كدام از عوامل محیطی به تنهاتیی با هم اثراتشان ادغام شود. كمیت و كیفیت ذرت ممكن است در دوره های طولانی گرما یا خشكی بوسیلا عتصال یافتن ان با عوامل دیگری نظیر بزرگی خوشه زنگ ذرت و خسارتهای فراوان حشرات كاهش یابد. ایبردها و هیبریدها در مقاومت و تحملشان نسبت به آسیب گرما یا خشكی متفاوتند درست به همان نسبت به بیماریها و خسارت حشرات با هم متفاوتند.

اصلاح ذرت برای مقاومت به خشكی و گر ما شامل توسعه هیبریدهایی است كه:
) از آسیب دور باشند.
) شرایط نا مساعد گرما و خشكی را تا حد بیشتری تحمل كنند.
بعضی اوقات هیبریدهای زودرس در یك زمان زودتر برای بدست آوردن حد اكثر توسعه دگیاه قبل از گرم شدن هوا یا حاكم شده خشكسالی كشت می شوند. اغلب هیبریدهای زودرس در خاكی با حاصلخیزی كم به منظور دوری جستناز اثرات نا مطلوب خشكی كشت مو شوند ، چون خاك به حاصلخیری كم بیشتر اوقاتاز احاظ مواد آلی ضعیف است و منجر به افزایش ظرفیت نگهداری رطوبت نسبت به خاكهای حاصلخیز می شود. توسعه هیبریدهایی با تحمل فشارهای گرما و خشكی پیچیده است. چون یك طیف وسیعی از شرایط نا مساعد محیطی وجود دارد كه ممكن است موجب ایجاد خسارت گردد. همچنین تركیب خصوصیات شرایط خشكی و گرما كه ممكن است باعث خسارت شود با مكان و فصل تغییر می كند.

تلاشهای فراوانی به منظور ارزیابی اشكال خسارت توسط خشكی و گرما انجام شده استكه برای اینمنظور می بایست در برنامه اصلاح بطور جداگانه مورد بررسی قرار داده شوند. چند شكل عمومی از خسارت و مسائل اصلاحی مشتمل بر موادد زیر است:
) سوختگی اندامهای هوایی و پژمردگی گل ماه ذرت . برخی گونه های ذرت چندین بار دچار سوختگی اندامهای هوایی تحت شرایطی كه بقیه انواع ان بدون اسیب دیدگی می گذرند می شوند دولاینهای اینبرد ست و سوختگی مانعی از انتقال آب از میان زبانك یانواحی غلاف برگ بصورت همزمان با انتقال آب درنواحی مشابه از مقاومت گونه ای وجود دارد. ممكن است ظهور آن در لاینهای سست سوختگی اندامهای هوایی قبل از مقاومت لاینها صورت بگیرد زیا انها محدوده بیشتری از توسعه بافتهای انتقال آب در ارتباط باسطح برگ دارند.

) نا موزونی دانه ها: ضعف ارایش دانه ممكن است ار اشكال گرده تولیدی زیستی گشته شدن گرده بوسیله دمای بالا ، عقب افتادگی ریشگها در ارتباط با ذخیره گرده یا خشك شدن ریشك تا به این حد كه گرده نتوند جوانه رنی كند نتیجه شود . ضعف آرایش دانه ممكن است رخ دهد زیرا تولید گرده و ریشك بطور همزمان صورت نگرفته است.

انتخاب فشار برای یك تنش خشكی ممكن است بوسیله كاهش تراكم گیاهی شبیه سازی می شود . پیشرفت حاصل شده بوسیله انتخاب گونه هایی كه تولید محصول خوبی در تحت شرایط خشكی بكنند.
) رهایی از سوزش برگ.
) زود ریشك دهی در ارتباط با زمان ذخیره گرده.
) دوره ذخیره طولانی برای گل ماده بوده است.

استفاده از واریانه هاییا هیبریدهایی با تمایل چندین برابر خوش دهی عدم حضور در مناطقی كه خشكسالیهای اتفاقی رخ می دهد را كاهش خواه داد در فصلهای با رطوبت دلخواه ، تهی بیشتر از یك خوشه ممكن استمیسر شود، اما اگر خاك ناقص بود در این رطوبت تنها یك خوشه بایستی شكل داده شود. این سازگاری به كشاورز اجازه كاهش جمعیت گیاهی و بیشترین عملكرد محصول در فصلهای مناسب و نا مناسب را خواهد داد.

– مقاومت به سرما، ذرت به كندی در دماهای زیر 10 درجه سانتی گراد جوانه می زند. در دماهای بین 12 تا13 درجه نهالهای بذری ذرت تقریبامستعدتجاوز قارچ هستند كه بیماریهای نهال بذری را بر می انگیزد. اینبردها و هیبریدهای ذرت در شدت جوانه زنی و مقاومت به عفونت نهال بذری در دماهای پائین متفاوتند .

در شمال ایالات متحده ، جایی كه پایه هایی ناتوان اغلب از كاشت زود در هوای شرد بدست می آیند. انتخاب گونه هایی از ذرت برای توانایی جوانه زنی و توسعه سالم نهالهای بذری در دماهای پائین صورت گرفته است. اولین گذسته توسعه داده شده برای مقاومت به سرما یك گونه باز گرده افشان بنام انتخاب شد از ایالات ویسكونزین بود و در سال 1922 پخش گردید. تستهای سرما در بسیاری از جاها هم اكنون از هیبردهاییی از میان ایالات متحده استفاده می كنند.

تستهای سرما توانایی گونه ها را برای جوانه زنی و مقاومت به عفونت بوسیله موجودات بیماری زا ی نهال بذری در مناهای پائین را انئتازه گرفتند.
اقدامها برای هدایت تستهای سرما متفاوت است ام زوال عادی ان اینست كه جوانه زنی ذرت در تماس با خاك در دماهای بین 9 تا 10 درجه برای یك دوره 7 تا 10 روز و سپس كامل شدن رارمیناسیون در یك دمای بالاتر صورت می پذیرد.

خاك غیر بارور از مزرعه ای كه ذرت در ان كشت می شد به منظور تهیه یك منبع طبیعی از آلودگی بوسیله موجودات بیماریزای نهال بذری در تماس با بذری كه می خواهد جوانه زنی كند قرار می گیرد یا ممكن است خاك بطور مصنوعی تولید بیماری بوسیله موجودات بیماریزا را بنماید.
سه موجودی كه بطور مشترك باعث آسیب نهال بذری در دماهای پائین می شوند عبارتند از جنین.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

مقاله انواع لودر و سایر حفار ها

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 مقاله انواع لودر و سایر حفار ها دارای 20 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد مقاله انواع لودر و سایر حفار ها  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي مقاله انواع لودر و سایر حفار ها،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن مقاله انواع لودر و سایر حفار ها :

انواع لودر و سایر حفار ها
مقدمه:
انواع مختلف ماشین آلات حفاری كه در كارهای ساختمانی به كار می رود همچنین انواع ماشین آلات جهت بار كردن كامیون ها وجود دارند. یكی از ماشین های باركن كه به طور وسیع به كار می رود در شكل 1-2 نشان داده شده است. این ماشین لودر با بیل باركن چرخدار نامیده می شود بیل باركن هایی كه بر روی زنجیر حركت می كنند نیز وجود دارد. (شکل 1-2)

شناسایی:
لودر عبارتست از تراكتوری كه در قسمت جلوی آن جامی كه به طور هیدرولیكی قابل كنترل است نصب شده است. لودر را در دو نوع می سازند چرخ لاستیكی و چرخ زنجیری.
ولی امروزه عموماً لودر ها از نوع چرخ لاستیكی می باشد كه دارای سرعت مانور پذیری بیشتری می باشند. از نظر سوخت نیز لودرها در دو دسته گازوئیلی و بنزینی طبقه بندی می شوند.
مكانیزم حركت جام لودر هیدرولیكی بوده و شامل تلمبه موتوردار مخزن روغن و سیستم كنترل می باشد. ظرفیت لودر ها بین 76/0 متر مكعب الی 4 متر مكعب بسته به كوچكی و بزرگی جام و قدرت آن تغییر می كند. در جداول 5 و 6 مشخصات لودرهای مختلف و در شكل 2-2 وضع ظاهری لودر نشان داده شده است.

(شکل 2-2)
بسیاری از این ماشین ها به خصوص نوع زنجیردار آن خیلی شبیه به تراكتور می باشد عوامل مؤثر در سرعت و قدرت قابل استفاده در مورد لودر و تراكتور مشترك هستند. این عوامل نظیر اصطكاك غلطشی و مقاومت شیب و … است. بنابر این در این فصل فرض می كنیم كه لودر در زمین سخت و مسطح فعالیت می كند و در این حالت می توان از عوامل مذكور چشم پوشی كرد.
موارد استعمال:
به طور كلی لودر ها قادرند كارهای مختلفی را كه در چهار دسته زیر خلاصه می شوند انجام دهند:
1 بارگیری ماشین آلات حمل مواد خاكی:
با لودر می توان مواد خاكی نظیر شن ، خاك معمولی ، سنگ شكسته ، پس مانده كارخانجات و واحدهای صنعتی و غیره را داخل كامیون و تریلی ریخته و آنها را پر كرد.
2 بلند كردن بار و انتقال آن:
در كارهای ساختمانی با لودر می توان مصالح بنائی از قبیل آجر ، بلوك بتنی ، پیش ساخته شده و غیره را در محوطه كارگاه حمل و جابجا نمود.
3 خاكبرداری:
در كارهای خاكبرداری ساختمان ها بخصوص گودبرداری زیرزمین بنا ها بسیار سودمند تشخیص داده شده است زیرا كندن و جابجا نمودن خاك و انباشته و بارگیری كردن آن با لودر سریع تر از كار با سایر ماشین آلات صورت می گیرد.
4 تمیز كردن قشر سطحی زمین كارگاه:
در زمین هایی كه جنس آن زیاد سخت نبوده و تا حدودی نرم باشد از لودر جهت كندن و تمیز كردن محل كار استفاده می كنند. باید توجه داشت كه با مجهز كردن لودر و تعویض جام آن می توان كارهای مختلفی كه بیل مكانیكی ، بولدوزر ، و تا حدودی اسكریپر انجام می دهد اجرا نمود.
به علاوه در تخریب آسفالت خیابان ها جهت تجدید بنای آن می توان از لودر های با جام و دندانه دار استفاده نمود. در مواقعی كه ضخامت آسفالت زیاد باشد بهتر است لودر را با خراشنده ای (Ripers) كه به پشت آن بسته می شود كامل نمود بدین ترتیب هم می تواند زمین را بكند و هم بارگیری نماید.
در جدول شماره 7 نیز حجم عملیات ساعتی بر حسب ظرفیت های مختلف لودر چرخ زنجیری و كامیون برای مواردی كه خاكبرداری نظیر شكل 3-2 انجام گیرد ارائه شده است.
جدول 7- حجم خاكبرداری (خاك كنده شده) در یك ساعت بر حسب متر مكعب
ظرفیت جام لودر (متر مكعب) ظرفیت ماشین آلات حمل خاك كامیون (متر مكعب)
3 5/4 6 5/7
75/0-57/0 69 71 — —
15/1-75/0 99 103 5/106 —
90/1-15/1 — 157 167 5/167

(شکل 3-2)
ظرفیت جام:
ظرفیت جام لودر به طریق غیر از جام جرثقیل و دراگلاین تعیین می شود ظرفیت اسمی جام در مورد لودر عملاً مساوی با حجم مواد حفاری گود شده (heaped volume) در جام لودر با در نظر گرفتن استانداردهای مؤسسه Society of Automotive Enginears است.
این حجم بر حسب یارد مكعب (متر مكعب)‌ است. Lcy بیان می شود و برای تبدیل آن به حجم مواد در محل دو نوع تصحیح باید در ظرفیت جام به عمل آورد. عامل اول توسط ضریب راندمان جام كه برای تبدیل ظرفیت اسمی جام به متوسط مواد سست موجود در هر محموله جام بیان می شود.
ضریب دوم برای تبدیل حجم مواد سست به حجم مواد در محل حفاری (BCY) بكار می رود. مقادیر پیشنهادی برای ضریب راندمان جام در جدول 8 به نظر می رسد. جام لودر در حجم های مختلف عرضه می شود. حجم جام از كمتر از یك یارد تا بیش از 20 یارد مكعب تغییر می كند.
جدول 8 : ضرائب راندمان جام برای لودر ها
نوع مواد ضریب راندمان (%)
زمین طبیعی 110-100
دانه بندی مخلوط 100-95
دانه بندی یكنواخت:
تا یك هشتم اینچ
یك هشتم تا سه چهارم اینچ
بالای سه چهارم اینچ
100-95
95-90
90-85
خاك با قلوه سنگ و ریشه گیاهان 100-80
مواد به هم چسبیده 95-85
سنگ خرد شده:
خوب خرد شده
متوسط
بد خرد شده
85-80
80-70
70-60

ولی جام هایی كه بیش از سایر جام ها مورد استفاده قرار می گیرد دارای حجم بین 2 تا 5 یارد مكعب می باشد. دو نوع جام وجود دارد. یك نوع جام یكپارچه و دیگری چند پارچه. جام چند پارچه انعطاف پذیری بیشتری نسبت به جام یكپارچه دارد چون می توان آن را مانند كلامشل مورد استفاده قرار داد. علاوه بیل بار كن الحاقات زیادی به انتهای ماشین لودر می توان متصل نمود نظیر بالابر (فورك لیفت) ، بیل معكوس ، تیغه های برف روب و … .
بعضی انواع لودر بصورت پاشن دوگانه لودر و بیل معكوس ساخته شده اند. این نوع ماشین در شكل4-2 مشاهده می شود.

(شکل 4-2)

بار مجاز در حین عملیات:
تحت استاندارد SAE بار مجاز لودر با چرخ لاستیكی در حین عملیات نباید هیچگاه از 50% بار استاتیك واژگونی در حالیكه لودر در حال گردش كامل است تجاوز كند. این مقدار برای لودر با چرخ زنجیری 35% بار استاتیك واژگونی می باشد. البته بار واژگونی را می توان با استفاده از سربار یا افزودن ملحقات بر انتهای ماشین بالا برد و لذا مشاهده می شود كه وزن ماشین هم علاوه بر قدرت بالا بردن بار در تعیین حجم جام مؤثر است.

انتخاب لودر:
برای انتخاب لودر جهت یك كار بخصوص باید عوامل مختلفی را در نظر داشت بعضی از این عوامل عبارتند از: میزان متوسط و ماكزیمم مقدار مواد حفاری با بارگیری مورد نظر، نوع مواد بارگیری ، وسعت میدان مورد لزوم جهت بار كردن یا بار اندازی ، ظرفیت و ارتفاع باربند كامیون و ….

انواع لودر:
لودر با چرخ لاستیكی:
چرخ بزرگ لاستیكی به این نوع لودر قدرت تحرك فراوان می بخشد. سرعت این لودر ها در شاهراه به 25 مایل در ساعت (40 كیلومتر در ساعت) می رسد. فشار وارد بر زمین كم بوده و می توان این فشار را با تغییر اندازه و باد لاستیك تغییر داد با اینهمه آسیب پذیری این لاستیكها در موقع كار در زمین های دارای سنگ های تیز (یا محلهایی كه در اثر انفجار سنگ به صورت تیز و دندانه دار در آمده اند)‌ باعث بریده شدن لاستیك می گردد و استفاده از آن را در این نوع زمین ها محدود می كند.
در زمین های مرطوب (خیس) نیز كار كردن با آن نسبتاً مشكل است البته زنجیرهای سیمی مخصوص جهت حفاظت لاستیك ها وجود دارد كه می توان برای ازدیاد اصطكاك لاستیك ها و زمین آنها را بكار برد.

لودر مفصلی دارای نوعی شاسی است كه این شاسی بین محور چرخهای عقب و جلو مفصل شده است این حالت مفصلی قدرت مانور و شعاع گردش ماشین را نسبت به شاسی های ثابت (غیر مفصلی) زیاد می كند. فرمان و كنترل هیدرولیك برای لودر ها موجود می باشد.

تخمین میزا ن كار ، قاعده 9000 :
میزان كار لودر معمولاً از روی ظرفیت جام و سیكل لودر تخمین زده می شود. با اینهمه گاهی اوقات قاعده ای بنام قاعده 9000 بكار برده می شود بر اساس این قاعده در بارگیری از یك دپو (توده خاكریزی شده) یك لودر لاستیك دار با راندمان 100% در ازاء 2000 ساعت كار سالیانه قادر به بارگیری 9000 تن در سال بازاء هر قوه اسب توان موتور می باشد.
برای استفاده از این قاعده باید یك ضریب راندمان كار در نظر گرفت بعلاوه اگر قسمتی از وقت لودر برای سایر امور (از قبیل پاك كردن سطح كار و …) صرف شود باید یك ضریب كاهش (یا ضریب كاهش مربوط به شرایط كار)‌ نیز بكار برد. برای دقت بیشتر یك ضریب دیگر هم برای جبران وقت تلف شده جهت یافتن كامیون ها و وسائط نقلیه ناقل خاك در نظر گرفته می شود.
بنابر این مثلا در مورد لودر با ضریب راندمان 75%‌ و ضریب شرایط كار 70% و 90% زمان صرف شده برای پیدا كردن محل كامیون ها ، میزان تولید برابر خواهد بود با:
9000*075*070*090=4252 تن در سال بازاء هر قوه اسب

پس از تعیین قدرت موتور لودر بر حسب نیاز حجم جام با توجه به قدرت مزبور و بار مجاز لودر و وزن مواد تعیین می گردد. در ضمن در تعیین حجم جام باید به مشخصات كامیون ها نیز توجه داشت.

لودر با چرخ های زنجیری:
بطور كلی این نوع لودر ها همانند لودر های با چرخ لاستیكی عمل می كنند منتها فشار كم وارد از آنها بر زمین باعث می شود كه لودر های با چرخ زنجیر بتوانند در زمین هایی كار كنند كه قابل استفاده برای لودر های لاستیك دار نیستند. اصطكاك زیاد آنها با زمین باعث می شود كه آنها بتوانند منتهای استفاده را از قدرت موتور در كندن زمین بنمایند. و چون زنجیر دارند در هنگام كار در مناطق دارای سنگهای تیز خطر پاره شدن لاستیك در بین نمی باشد.

لودر های زنجیر دار قادر به حركت بر روی سطح های با شیب جانبی 35% می باشند. در صورتی كه این رقم در مورد لودر چرخ لاستیكی 15% است. همچنین لودر زنجیر دار از شیب 60% می تواند بالا برود در حالیكه این رقم برای لودر لاستیك دار در حدود 30% محدود می شود.
سرعت لودر زنجیر دار خیلی كمتر از لودر دارای لاستیك بوده و بهمین علت در مواردی كه فواصل حمل مواد و بازگشت به محل بارگیری زیاد باشد راندمان این ماشین نسبت به نوع لاستیك دار پایین می باشد.

تخمین میزان كار:
روش كار تخمین نظیر روشی است كه در مورد لودر لاستیك دار شرح داده شد. در مورد این ماشین ها سیكل پایه 35/0 دقیقه پیشنهاد می شود. زمان سفر از روی جداول مخصوصی تعیین می شود كه نمونه ای از آن در شكل (5-2) به نظر می رسد. عوامل تصحیح نظیر مقادیر پیشنهادی برای لودر لاستیك دار می باشد.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

شاخه نرمتنان

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 شاخه نرمتنان دارای 20 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد شاخه نرمتنان  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ريختگي احتمالي در متون زير ،دليل ان کپي کردن اين مطالب از داخل فایل ورد مي باشد و در فايل اصلي شاخه نرمتنان،به هيچ وجه بهم ريختگي وجود ندارد


بخشی از متن شاخه نرمتنان :

اعضای شاخه نرمتنان بدن نرم و بدون تقسیمی دارند. معمولاً سر آنها در قسمت جلو است و یك پای شكمی و توده‌ احشایی پشتی نیز در بدن آنها وجود دارد. بدنشان كم و بیش از یك روپوش (Mantle) نازك احاطه شده است اغلب در یك صدف آهكی خارجی محفوظ اند. این شاخه از پنج رده تشكیل میگردد كه از لحاظ ظاهر، طرز زندگی و رشد با یكدیگر اختلاف دارند.

1- رده دو عصبیها مانند كیتونها
2- رده ناوپایان مانند دنتالیوم
3- رده شكمپایان مانند حلزونهای صدفدار و بی‌صدف.
4- رده تبرپایان مانند صدفهای خوراكی دو كفه‌ای
5- رده سرپایان مانند نوتیلیها
6- اسكوئیدها ، هشتپایان و غیره

فسیل شناسی نرم تنان:
یكی‌ از مهمترین بخش های بی‌مهرگان خصوصاً از نظر مطالعه فسیل شناسی نرم تنان است. نرم تنان در دریا، آبهای شیرین، دریاچه‌ها و بالاخره خشكی زندگی می‌كند.
نام نرمتنان اصولاً برای انواع به كار برده شده كه قسمت سخت ندارند و لذا به دو دسته تقسیم شدند: دسته‌ای دارای قسمت سخت و دسته‌دیگر بدون قسمت سخت می باشند.

اساسی تقسیم بندی جدید به وسیله‌ دانشمندی فرانسوی پایه گذار شد و او بر اساس شباهت قسمتهای نرم و قسمتهای سخت، نرم تنان را به سه رده تقسیم بندی كرده كه عبارتند از: گاستروپودار، سفالوپودا و دو كفه‌ای‌ها .

صور مشخصه نرم تنان عبارت است از:
1- عدم بند بند بودن بدن
2- تقارن ارگانیسم بدن نسبت به یك صفحه
3- مركزیت عضو حساس در سر (به استثناء پلسی پودا)
4- پوشیده شدن بدن به وسیله پوست
5- خواص اختصاصی دستگاه گوارش و سیستم عصبی
6- صور مشخص در حالات لاروی

پوست دارای سلول‌هایی است كه غشاء را ترشح می‌كند. غشاء در كلیه نرم تنان از كربنات كلسیم ساخته شده و تمام یا قسمتی از آن به صورت كلیست یا آراگونیت است. معمولاً غشاء خارجی گاهی كاملاً داخلی است.
رده گاستروپودا: بدن معمولاً در یك غشاء مارپیچ غیرمتقارن قرار دارد. سر مشخص و دارای یك یا دو زوج Tentacle و یك زوج چشم است. پا عریض و مسطح است ولی در انواع شناگر به شكل بال مانندی در می‌آید.

رده شكم پایان
رده شكم پایان بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین گروه از نرم تنان است و دربرگیرنده بعضی از ابتدایی‌ترین نرم تنان (بعضی از شكم پایان دریازی) و بعضی از تكامل یافته‌ترین آن ها (بعضی شكم پیان خشكی زی) است. صدف این جانوران یك تكه و معمولاً مخروطی شكل است كه توده‌ احشایی را احاطه كره است. سر و پای عضلانی معمولاً تقارن دو طرفی دارد ولی این تقارن به علت پنج خوردن توده احشایی، در توده احشایی به چشم نمی خورد.

شكم پایان از طریق جلد (جبه) و یا حفره جبه كه نقش شش را بازی می كند، تنفس می‌كند. جداش و یا تك جنس و هر مافرودیت هستند و در عده‌ای چرخه زندگی مستقیم است.

در شكمپیان (به یوننی Gaster = شكم + Podos= پا) سر كه در قسمت جلو بدن است، پای شكمی، كه طویل است تقارن دو جانبی دارد. توده احشایی معمولاً درون یك صدف پشتی جای میگرد و هر دو بطور مارپیچی پیچیده و غیر متقارن میباشد. سر توده كم و بیش استوانه‌ای شكلی است كه بدون آنكه از بقیه‌ بدن مشخص باشد بطرف جلو ادامه دارد. بر روی سر زواید حسی موجود است كه شاخك نامیده میشود و بر حسب نوع حیوان متفاوت میباشد. دهان در انتهای قدامی بدن واقع است و در داخل دهان زبانه‌كوچكی وجود دارد بنام سوهانك. در این عضو دندانهایی وجود دارد كه تعدادش در انواع مختلف متفاوت است و در بعضی نمونه‌ها بالغ بر چندین هزار است.

چین خوردگی پوست بدن یا روپوش حفره وسیعی را تشكیل می دهد كه آنرا حفره روپوشی مینامند.
دستگاه دم زدن، مجرای مواد دفعی و مجرای دستگاه تناسلی، در حفره روپوشی قرار دارد.
در شكمپایان اجدادی شاید در همه قسمتها تقارن دو جانی وجود داشته است.
ولی در گونه‌های زنده قرینه دو طرفی كامل از بین رفته است زیرا بدن جانور در حول محوری كه از رأس صدف عبور مینماید 180 درجه یا كمتر دوران حاصل نموده است و در اثر این دوران حفره روپوشی در نزدیك سر جانور قرار گرفته است.
شكمپایان معمولاً دارای یك جفت چشم هستند كه بر روی سر و احیاناً در انتهای قدامی بدن روی شاخكها قرار گرفته ‌است.

ساختمان چشم در این جانوران فوق‌العاده ساده میباشد و اغلب از حفره كوچكی تشكیل می‌یابد كه روی آن جسم شفافی كه عمل عدسی را انجام میدهد، وجود دارد. در داخل حفره مزبور چند سلول كه دارای ذرات رنگین است یافته میشود؛ از هر سلول حفره چشمی رشته عصبی نازكی جدا می‌‌گردد كه اجتماع آنها عصب چشمی را تشكیل می‌دهد. در تروكوس كناره حفره مزبور یكدیگر نزدیك میشود و در نتیجه چشم شكل حفره بسته‌ای را به خود میگیرد كه در داخل آن جسم شفافی كه عمل عدسی را انجام میدهد یافته میشود و در توریو و موركس كناره‌های چشمی بهم متصل میگردد.

حس بویایی بوسیله دو زایده كوچك كه بر روی سر قرار دارد صورت می‌گیرد و بالاخره مابین سایر اعضاء حسی كه در جانوران مزبور یافته میشود میتوان از عضو تعادلی یا استاتوسیست نام برد. این عضو بوسیله رشته عصب نازكی به عقده‌ مغزی جانور مربوط میشود.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید